Accenture

Accenture plc — axborot texnologiyalari xizmatlari va konsaltingga ixtisoslaşgan Irlandiya professional xizmatlar kompaniyasi. Uning boş qarorgohi Dublinda joylaşgan va kompaniya dunyoning 120 ga yaqin mamlakatida mijozlarga xizmat körsatadi.

Accenture 1950-yillarning boşida Arthur Andersen buxgalteriya firmasining biznes va texnologiyalar böyiça konsalting bölimi sifatida boşlangan. Bölim General Electric uçun Kentukki ştatining Louisville şahridagi Appliance Parkda kompyuter örnatiş böyiça texnik-iqtisodiy asoslaş işini olib borgan. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, bu 1953-yilda bölgan, Arthur Andersen UNIVAC I kompyuteri va printerni xarid qilişni tavsiya qilgan, bu AQShdagi birinçi tijoriy kompyuter örnatilişiga (1954) olib kelgan.

1989-yilda Arthur Andersen va Andersen Consulting şveysariyalik muvofiqlaştiruvçi tuzilma Andersen Worldwide Société Cooperative (AWSC)ning alohida bölinmalariga aylangan. 1990-yillarda ular örtasida keskinlik kuçaygan: 1989-yilgi kelişuvga köra, foydaliroq bölinma ikkinçisiga foydasining 15 foizigaça tölaşi kerak edi. 1998-yilda Andersen Consulting şartnomani buziş haqida da'vo qöygan. 2000-yil avgustida Xalqaro Savdo Palatasi arbitraji natijasida u AWSC va Arthur Andersen bilan barça şartnomaviy aloqalarni uzgan, garovdagi 1,2 milliard dollarni Arthur Andersenga tölagan va nomini özgartirişi talab qilingan.

2001-yil 1-yanvarda kompaniya „Accenture“ nomini oldi. Nom „Accent on the future“ („kelajakka urğu“) iborasidan olingan va Oslodagi vakolatxona xodimi Kim Petersen tomonidan içki tanlovda taklif etilgan. Manbalarda Petersen daniyalik deb körsatilgan.

2001-yil 19-iyulda Nyu-York fond birjasida birlamçi ommaviy taklif (IPO) har bir aksiya uçun 14,50 dollardan ötkazildi; Goldman Sachs va Morgan Stanley boş anderrayterlar böldi. Birinçi kunda qariyb 1,7 milliard dollar yiğilgan. Kompaniya dastlab Bermudada röyxatdan ötgan; 2002-yilda AQSh Boş Buxgalteriya Ofisi (GAO) uni soliq imtiyozli joyda röyxatdan ötgan tört pudratçidan biri sifatida aniqlagan. 2009-yil 26-mayda direktorlar kengaşi röyxatdan ötiş joyini Bermudadan Irlandiyaga özgartirişni ma'qulladi.

Keyingi yillarda kompaniya köplab xaridlar qildi: 2020-yilda Symantecning kiberxavfsizlik xizmatlari bölinmasini Broadcomdan 200 million dollarga sotib oldi, 2020-yil sentabrida Accenture Cloud First bölimini yaratib, unga 3 milliard dollar ajratdi. 2022-yil aprelida Accenture Interactive Accenture Song deb qayta nomlandi.

Özbekça Vikipediyaga köra, biznes quyidagiça taşkil etilgan:

• Accenture Strategy and Consulting — biznes, texnologiya va operatsiyalar strategiyasi hamda boşqaruv konsalting xizmatlari;
• Accenture Song (sobiq Digital and Interactive) — raqamli marketing, tahlil va mobillik xizmatlari;
• Accenture Technology — dasturiy ta'minot, joriy etiş, tadqiqot va işlanmalar;
• Accenture Operations — biznes jarayonlari autsorsingi, IT va bulut xizmatlari, boşqariladigan operatsiyalar.

Inglizça Vikipediyada beşinçi yönaliş sifatida Industry X ham keltirilgan.

• 2022-yilda daromad — 61,6 milliard dollar (özbekça Vikipediya).
• Xodimlar soni: rus Vikipediyasida taxminan 506 ming, inglizça Vikipediyada 2026-yil holatiga taxminan 814 ming; manbalar bu borada bir-biriga mos kelmaydi.
• Fortune Global 100 röyxatidagi mijozlar: özbekça Vikipediyada 91 ta, rus Vikipediyasida 94 ta.
• 2021-yilda Fortune Global 500 röyxatida 258-örin; 2026-yil yanvar holatida 211-örin (inglizça Vikipediya).
• 2013-yildan beri 200 dan ortiq kompaniya sotib olingan (inglizça Vikipediya).

Inglizça Vikipediyaga köra, rahbarlar: Joe Forehand (1999–2004), William D. Green (2004–2011), Pierre Nanterme (2011–2019), David Rowland (2019, vaqtinça) va Julie Sweet (2019-yildan hozirgaça). Nanterme 2019-yil yanvarida soğligi sababli lavozimni tark etgan va 59 yoşida vafot etgan.

Rus Vikipediyasiga köra, kompaniya matritsa tuzilmasiga ega: boşqaruv ham sanoat tarmoqlari böyiça operatsion guruhlar, ham xizmat turlari böyiça taşkil etilgan. Ştab-kvartira haqida manbalar zid: özbekça va inglizça manbalarda Dublin, rus Vikipediyasida Nyu-York körsatilgan.