China Railway Group

China Railway Group Limited — Xitoyning yirik quriliş kompaniyalaridan biri va transport infratuzilmasi sohasidagi dunyodagi yirik pudratçilardan biri. Kompaniya 2007-yilda taşkil etilgan, aksiyalari Şanxay va Gonkong fond birjalarida savdo qilinadi. Asosiy uluş davlatga qaraşli China Railway Engineering Corporation xolding kompaniyasiga tegişli.

1950-yilda Xitoy temir yöllari vazirligi qoşida Boş quriliş byurosi va Boş loyiha byurosi taşkil etilgan, keyinroq ular Kapital quriliş boş byurosiga birlaştirilgan. 1989-yilda bu byuro vazirlikdan ajralib, yangi yöllar qurilişiga mas'ul China Railway Engineering Corporation (CREC)ga aylantirilgan. 2007-yil 12-sentabrda CREC alohida şöba kompaniya — China Railway Group Limited yaratiş taşabbusini bildirgan. Kompaniya 2007-yil 3-dekabrda Şanxay, 7-dekabrda Gonkong fond birjasiga çiqqan.

Keyinçalik temir yöllar vazirligi tarkibidagi, söngra xususiylaştirilgan 1–10-sonli sobiq quriliş byurolari guruh tarkibiga kiritilgan. 2008-yil martida kompaniya aksiyalari Hang Seng China Enterprises Index tarkibiga kirgan. Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, 2015-yilda Engineering News-Record reytingida daromad böyiça dunyodagi eng yirik quriliş kompaniyasi bölgan.

Manbalarga köra, guruh öz tarixi davomida Xitoy temir yöllarining 2/3 dan köproğini, elektrlaştirilgan temir yöllarning 90 foizini, tez yöllarning 1/8 qismini va şahar temir yöllarining 3/5 qismini qurgan.

Kompaniya temir yöllar, metro liniyalari, avtomobil yöllari, köpriklar, tunnellar, stansiyalar, aeroportlar, portlar, töğonlar, kanallar va boşqa inşootlarni loyihalaydi va quradi. Şuningdek, köçmas mulk, konsalting, quriliş va burğulaş uskunalari hamda pölat konstruksiyalar işlab çiqariş va tog-kon sanoati investitsiyalari bilan şuğullanadi.

Guruh tuzilmalari Pekin, Tyanjin, Şanxay, Guanchjou, Çengdu, Şenzhen, Gonkong, Çongqing va Xanoy metrolari qurilişida qatnaşgan. Xitoydan taşqarida 60 000 dan ortiq xodim temir yöl, avtomobil yöli, metro, köprik va elektr stansiyalari quradi. Şöba korxona China Railway Engineering Equipment Group dunyodagi eng yirik tunnel qaziş tizimlari işlab çiqaruvçisi sifatida ta'riflanadi; 2016-yilda u Singapurdagi Thomson–East Coast liniyasi uçun birinçi tijoriy törtburçak kesimli tunnel burğulaş maşinasini yetkazib bergan. Resurslar yönalişida Kongoda mis va kobalt, Möğulistonda qörğoşin va rux, Heilongjiangda molibden, Içki Möğulistonda kömir, Avstraliyada oltin va kumuş qazib olinadi.

Kompaniya Afrika, Yaqin Şarq, Janubiy va Janubi-Şarqiy Osiyo, Şarqiy Yevropa, Lotin Amerikasi va Okeaniya mamlakatlarida infratuzilma loyihalarida iştirok etadi. Ingliz tilidagi Vikipediyada 2009-yilda Polşada A2 avtomagistrali qismlarini quriş uçun COVEC şöba kompaniyasi tender yutgani, biroq iş muvaffaqiyatsiz tugab, boşqa pudratçilar bilan almaştirilgani qayd etilgan.

• 2019-yil: daromad — 110,5 milliard dollar, foyda — 2,6 milliard dollar, aktivlar — 137,3 milliard dollar, bozor qiymati — 24,3 milliard dollar, xodimlar — 282 mingdan ortiq.
• 2021-yil: umumiy daromad 1,07 trillion yuandan oşgan (oldingi yilga nisbatan 10,11 foiz ösiş).
• 2016-yil: xorijdagi buyurtmalar 1,1 milliard dollardan oşgan.
• 2022-yil birinçi yarmi: xorijda yangi şartnomalar 79,83 milliard yuan (11,79 milliard dollar), içkarida 1,13 trillion yuan.

Manbalarda rahbariyat haqida ma'lumot yöq. Kompaniya tarkibiga bir neça önlab şöba korxonalar kiradi: 1–10-sonli sobiq byurolar asosidagi guruhlar, Major Bridge, Tunnel, Electrification va Construction guruhlari, loyiha-konsalting (China Railway Eryuan), uskunalar işlab çiqariş, köçmas mulk, resurslar, moliya va investitsiya tuzilmalari hamda ilmiy-tadqiqot laboratoriyalari.

Eng yirik aksiyadorlar: Xitoy ijtimoiy xavfsizlik jamğarmasi (7,9 %), SASAC (3,9 %), Xitoy aktivlarini boşqariş (3,6 %), The Vanguard Group (2,9 %), BlackRock Fund Advisors (2,2 %), Yinhua fondini boşqariş (2,1 %).