SABIC
SaqlaşÖqiş: 3 daqiqa
Saudi Basic Industries Corporation (SABIC) — Saudiya Arabistonning neft-kimyo kompaniyasi. Boş qarorgohi Ar-Riyodda joylaşgan, aksiyalarining 70 foizi Saudi Aramcoʻga tegişli.
Tarixi
13Kompaniya 1976-yilda qirol farmoni bilan neftning yondoş mahsulotlarini kimyoviy moddalar, polimerlar va öğitlarga aylantiriş uçun taşkil etilgan. Rus tilidagi manbaga köra, 1970-yillarning birinçi yarmida neft narxi oşib, Saudiya Arabistonining daromadlari keskin köpaydi va mamlakatda sanoatlaştiriş boşlandi. Zavodlar qurilişi uçun Fors körfazi sohilidagi Al-Jubayl va Qizil dengiz sohilidagi Yanbu baliqçi qişloqlari tanlangan. Keyingi yillarda Dow Chemical, Exxon, Shell, Mitsubishi kabi kompaniyalar bilan qöşma korxonalar tuzilgan.
1982-yilda loyiha doirasida birinçi bölib HADEED pölat kombinati işga tuşgan. 1983-yilda SAMAD (öğit) va AR-RAZI (metanol) korxonalari işlay boşlagan, SABIC boş qarorgohi oçilgan. 1984-yilda aksiyalarning 30 foizi Saudiya fond birjasida joylaştirilgan.
2002-yilda Niderlandiyaning DSM kompaniyasining neft-kimyo bölinmasi sotib olindi; bu SABIC'ni dunyodagi 11-yirik neft-kimyo kompaniyasiga aylantirgan. 2007-yilda Huntsman Corporation'ning Buyuk Britaniyadagi zavodlari va General Electric'ning plastmassa bölinmasi (11,6 mlrd dollar) sotib olingan. 2009-yilda Xitoyda 3 mlrd dollarlik neft-kimyo majmuasi quriş uçun Xitoy hukumati ruxsat bergan. 2018-yilda şveysariyalik Clariant kompaniyasining taxminan 25 foiz (24,99%) uluşi olindi. 2019-yil 27-martda Saudi Aramco SABIC'ning 70 foiz uluşini Saudiya Arabistoni Jamoat investitsiya fondidan 69,1 mlrd dollarga sotib oliş bitimini imzoladi; ingliz tilidagi manbaga köra, bitim 2020-yil iyunida yakunlangan. 2024-yilda SABIC Yevropa ştab-kvartirasini Sittarddan Amsterdamga köçirgan.
Faoliyati (mahsulot va xizmatlar)
13SABIC neft-kimyo, kimyoviy moddalar, sanoat polimerlari va öğitlar işlab çiqaradi. Rus tilidagi manbaga köra, 2021-yildagi asosiy bölinmalar:
- neft-kimyo: polietilen, polipropilen, olefinlar, glikollar, aromatik birikmalar va litiy-ion akkumulyatorlar uçun polimerlar;
- agrokimyo: öğitlar işlab çiqariş;
- pölat: Hadid kombinatida pölat mahsulotlari.
Ingliz tilidagi manbaga köra, etilen, etilenglikol, metanol, MTBE va polietilen kabi mahsulotlarda kompaniya bozor yetakçilaridan biri. 2015-yil oktyabrida qayta taşkil etiş ötkazilib, Innovative Plastics bölinmasi Chemicals va Polymers bölinmalariga qöşilgan, qolgan mahsulotlar uçun Specialties bölinmasi tuzilgan. Ilmiy-tadqiqot markazlari Saudiya Arabistoni, Xitoy, Yaponiya, Janubiy Koreya, Hindiston, Niderlandiya, Ispaniya va AQShda joylaşgan.
Raqamlarda
13- 2021-yilda neft-kimyo bölinmasi 45,9 mln tonna mahsulot va 149,9 mlrd riyal tuşum bergan; agrokimyo — 7,6 mln tonna va 12,2 mlrd riyal; pölat — 4,6 mln tonna va 12,8 mlrd riyal.
- 2021-yilda tuşumning joylar böyiça taqsimoti: Xitoy — 19%, Yevropa — 22%, qolgan Osiyo — 21%, Saudiya Arabistoni — 17%, Amerika — 9%, boşqa hududlar — 12%.
- Forbes Global 2000 röyxatida (2021) 481-örin.
- 2014-yilda sotuvdan tuşum 50,4 mlrd dollar, foyda 6,7 mlrd dollar, aktivlar 90,4 mlrd dollar.
- 2018–2019 moliya yilida tuşum 45,1 mlrd dollar, foyda 5,7 mlrd dollar (Fortune Global 500 röyxatida 252-örin).
Rahbariyati va tuzilmasi
13Kompaniyaning birinçi raisi sanoat va elektr energiyasi vaziri Ghazi Abdul Rahman Al Gosaibi, birinçi boş direktori Abdulaziz bin Abdullah Al Zamil bölgan. 2017-yil noyabrida boş direktor sifatida Yousef Al-Benyan tilga olingan.
Saudiya Arabistonidagi işlab çiqariş tarmoği 18 şöba korxonadan iborat; ularning aksariyati Al-Jubayl sanoat şahrida, ikkitasi Yanbuda, bittasi Dammomda joylaşgan. SABIC şuningdek, Bahraynda uçta mintaqaviy qöşma korxonada iştirok etadi. Yevropa faoliyatini SABIC Europe boşqaradi; uning işlab çiqariş joylari Gelen (Niderlandiya), Tisayd (Buyuk Britaniya) va Gelzenkirxen (Germaniya)da.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)SABIC // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1934 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APASABIC. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1934
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1934
Raqamlarda
Xodimlar soni · 2019-yil
98 000 kişi
Daromad (tuşum) · 2019-yil
33,9 mlrd SAR
−43,5 % (yomon)2018-yilga nisbatan
Umumiy kapital (öz mablaği) · 2019-yil
168,8 mlrd SAR
−2,5 % (yomon)2018-yilga nisbatan
Aktivlar · 2019-yil
310,4 mlrd SAR
−2,9 % (yomon)2018-yilga nisbatan
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q903219wikidata.org · 7 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.