Norsk Hydro
SaqlaşÖqiş: 3 daqiqa
Norsk Hydro ASA (qisqaça Hydro) — ştab-kvartirasi Oslo şahrida joylaşgan Norvegiya kompaniyasi. U alyuminiy işlab çiqariş va elektr energiyasi sohasida faoliyat yuritadi.
Tarixi
13Kompaniya 1905-yilda Sam Eyde (Samuel Eyde) tomonidan Norsk hydro-elektrisk Kvælstofaktieselskab nomi bilan taşkil etilgan. Ingliz tilidagi Vikipediyada taşkil etilgan sana — 2-dekabr, moliyalaştirganlar esa şved Wallenberg oilasi va fransuz banklari deb körsatilgan. Dastlab kompaniya Birkeland—Eyde jarayoni asosida havo azotini boğlab, azotli öğitlar işlab çiqargan. Bu jarayon köp elektr energiyasini talab qilgani uçun şarşaralarda elektr stansiyalar qurilgan. Birinçi zavod Notoddenda (1907), keyingisi Rjukanda (1911) oçilgan.
Ikkinçi jahon uruşi davrida Rjukan zavodi oğir suv işlab çiqarilgan Yevropadagi yagona joy edi. Zavod bir neça bor reyd va sabotajlar nişoniga aylangan. Uruşdan keyin davlat nazorat paketini sotib olib, kompaniyani sanoat konglomeratiga aylantira boşladi.
Magniy işlab çiqariş 1950-yillarda boşlangan (rus tilidagi Vikipediyada — 1951-yil). Alyuminiy işlab çiqariş rus tilidagi Vikipediyaga köra 1967-yilda boşlangan; ingliz tilidagi Vikipediyada esa 1963-yilda Karmøyda Harvey Aluminum bilan birga zavod qurilişi boşlangani, 1986-yilda Årdal og Sunndal Verk sotib olinib, Hydro Aluminium bölimi taşkil topgani aytilgan. 1965-yilda Hydro Elf Aquitaine va boşqa fransuz kompaniyalari bilan Şimoliy dengizda neft va gaz qidiruvini boşlagan. 1999-yilda Norvegiyaning uçinçi yirik neft kompaniyasi Saga Petroleum sotib olingan.
2004-yil 26-martda öğit bölimi alohida kompaniya — Yara International sifatida ajratildi. 2006-yil dekabrda Hydro va Statoil neft-gaz aktivlarini birlaştirişga qaror qildi; bitim 2007-yil 1-oktabrda yakunlanib, StatoilHydro taşkil topdi. Hydro aksiyadorlari yangi kompaniyaning 32,7 foizini oldi.
2011-yilda Hydro Braziliyadagi Vale kompaniyasining alyuminiy aktivlarini 4,9 mlrd dollarga sotib oldi (ingliz tilidagi Vikipediyada boşqa bir joyda bu bitim 2010-yil deb ham körsatilgan). 2013-yilda ekstruziya faoliyati Sapa bilan birlaştirildi, 2017-yilda esa Hydro Sapaning töliq egasiga aylandi.
Faoliyati (mahsulot va xizmatlar)
132021-yil holatiga köra asosiy bölimlar:
- Boksit va alumina — Braziliyaning Para ştatida boksit qazib oliş; şu yerda Alunorte alumina zavodi joylaşgan.
- Alyuminiy — Norvegiya, Slovakiya, Qatar, Avstraliya, Kanada va Braziliyadagi zavodlarda alyuminiy işlab çiqariş.
- Metall bozorlari — alyuminiy parçasini qayta işlaş va tayyor mahsulot savdosi.
- Ekstruziya — Yevropa, Şimoliy va Janubiy Amerikadagi 20 korxonada alyuminiy mahsulotlari işlab çiqariş.
- Energiya — gidro-, şamol va quyoş elektr stansiyalarida elektr işlab çiqariş.
Qatarda Hydro va QatarEnergy 2010-yilda birgalikdagi Qatalum zavodini oçgan. Hydro Global Business Services 2020-yilda moliya, IT va kadrlar xizmatlarini körsatiş uçun taşkil etilgan; eng yirik markazi Vengriyaning Székesfehérvár şahrida.
Raqamlarda
13- 2021-yilda alumina işlab çiqariş — 6,3 mln tonna, birlamçi alyuminiy — 2,2 mln tonna, qayta işlangan ikkilamçi alyuminiy — 1,4 mln tonna.
- 2021-yilda daromad — 149,7 mlrd Norvegiya kronasi (15 mlrd dollar); şundan AQShga 34,2 mlrd, Germaniyaga 13,9 mlrd, Norvegiyaga 273 mln krona töğri kelgan.
- Norvegiyada 39 ta gidroelektrostansiya umumiy quvvati 2,7 GVt.
- Xodimlar soni — taxminan 35 000 (ingliz tilidagi Vikipediya).
- Forbes Global 2000 röyxatida 2024-yilda 1243-örin.
- Faoliyat yuritadigan mamlakatlar soni — 40 (rus tilidagi Vikipediya) yoki taxminan 50 (ingliz tilidagi Vikipediya).
Rahbariyati va tuzilmasi
13Asosiy aksiyador — Norvegiya hukumati (Savdo, sanoat va baliqçilik vazirligi): rus tilidagi Vikipediyada 34,6 foiz, ingliz tilidagi Vikipediyada 34,3 foiz. Yana 6,5 foiz (rus tilidagi Vikipediyada 7 foiz) davlat pensiya jamğarmasini boşqaruvçi Folketrygdfond ixtiyorida.
Eivind Kallevik (1967-yilda tuğilgan) 2024-yil mayidan prezident va boş direktor, kompaniyada 1998-yildan işlaydi. Undan oldin 2019–2024-yillarda bu lavozimni Hilde Merete Aaşeim egallagan. Rune Bjerke (1960-yilda tuğilgan) 2024-yildan boşqaruv kengaşi raisi, kengaş a'zosi — 2020-yildan. Kompaniyaning birinçi rahbari 1905–1917-yillarda Sam Eyde bölgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Norsk Hydro // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/2244 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APANorsk Hydro. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/2244
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/2244
Raqamlarda
Xodimlar soni · 2022-yil
31 000 kişi
Sof foyda · 2021-yil
13,9 mlrd NOK
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q511031wikidata.org · 8 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.