Kattaqörğon teatri
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Kattaqörğon teatri (rasmiy nomi — Abdulhamid Majidiy nomidagi Kattaqörğon şahar özbek drama teatri) — Samarqand viloyatining Kattaqörğon şahrida joylaşgan, yuz yildan ortiq tarixga ega drama teatri. ÖzME'ga köra, u 1920-yilda havaskorlar tögaragi sifatida yuzaga kelgan va 1921-yil 15-yanvarda ilk spektaklini körsatgan. Teatr özbek viloyat teatrlarining eng qadimiylaridan biri hisoblanadi.
Taşkil topişi
13ÖzME ma'lumotiga köra, teatrning birinçi spektakli Ziyo Sayd va Mömin Muhammadjonovning «Qonli kun» («Toşkent isyoni») asari bölgan. Dastlabki truppada D. Sohibov, R. Eşjonov, H. Burhonov, M. Hamroyev, A. Murodov kabi aktyorlar, şuningdek bir neça ayol ijroçi bor edi; badiiy rahbar S. Saydaşev bölgan. Ilk yillarda sahnada asosan qisqa, bir pardali taşviqot asarlari, ular bilan bir qatorda Hamza Hakimzoda Niyoziyning «Muhabbat qurbonlari» va «Tuhmatçilar jazosi», Abdulla Qodiriyning «Baxtsiz kuyov», Mirzo Fatali Oxundovning «Hoji qora» kabi asarlari qöyilgan.
1926-yilda havaskorlar jamoasi davlat teatri maqomini olgan, 1928-yilda unga «Haqiqat» nomi berilgan. Teatrning şakllanişida mahalliy aktyorlar bilan birga Samarqand teatridan kelgan rejissyor va aktyorlarning ham hissasi katta bölgan. 1930-yillarning ikkinçi yarmida truppaga yangi avlod — Ş. Meliyeva, R. Rizayev va boşqa yoş san'atkorlar qöşilgan.
Uruş va uruşdan keyingi yillar
13ÖzME'ga köra, Ikkinçi jahon uruşi yillarida teatr vaqtinça badiiy-taşviqot brigadasi sifatida işlagan, 1945-yilda esa kolxoz-sovxoz teatriga aylantirilgan. 1953-yilda u Kattaqörğon özbek musiqali drama teatri sifatida qayta taşkil etilgan va boşqa teatrlardan taniqli san'atkorlar kelib qöşilgan. Bu davr repertuarida Komil Yaşinning «Oftobxon», Abdulla Qahhorning «Oğriq tişlar» asarlari bor edi.
1961-yildan teatr yana drama teatri sifatida faoliyat yuritadi. Truppa Toşkent teatr va rassomlik san'ati institutining bitiruvçilari hisobiga muntazam yangilanib borgan. 1960–1970-yillarda sahnada özbek dramaturglarining yangi asarlari — Abdulla Qahhorning «Tobutdan tovuş», Erkin Vohidovning «Oltin devor», Uyğunning «Parvona» kabi spektakllar qöyilgan. 1976-yilda teatrga dramaturg Abdulhamid Majidiy nomi berilgan.
1980–1990-yillar
13ÖzME 1980-yillarni teatrning eng gurkiragan davri deb baholaydi. Bu yillarda özbek mualliflari bilan bir qatorda jahon dramaturgiyasi ham sahnalaştirilgan: Federiko Garsia Lorkaning «Qonli töy», Fridrix Şillerning «Makr va muhabbat» asarlari, Uyğunning «Zebunniso», Ötkir Umarbekovning «Kurort» kabi spektakllar şular jumlasidan. 1985-yilda teatr qoşida «Qaldirğoç» bolalar eksperimental studiyasi oçilgan.
1990-yillarda teatr milliy tarix va allomalar hayotiga bağişlangan asarlarga, şuningdek antik va jahon mumtoz dramaturgiyasiga murojaat qilgan. Evripidning «Medeya»si, Ğafur Ğulomning «Şum bola» asari asosidagi spektakl va boşqa sahna asarlari bu davrning yutuqlari sifatida tilga olinadi.
Ijodiy jamoasi
13ÖzME'ga köra, turli yillarda teatr rivojiga rejissyorlardan A. Jörayev, Z. Röziyev, R. Orifjonov, rassomlardan M. Yesipov, G. Kalantarov, aktyorlardan Ş. Meliyeva, Ş. Aminov va boşqalar katta hissa qöşgan. 2000-yillar boşida truppaning yetakçi aktyorlari qatorida Özbekistonda xizmat körsatgan artistlar G. Mamedova, I. Xonimqulov va A. Abdurazzoqov bölgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Kattaqörğon teatri // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3364 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAKattaqörğon teatri. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3364
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3364
Manbalar
1 ta manba- 1ÖzME, 4-jild, 248–250-b.manbaa.uz · ÖzME, 4-jild, 248–250-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.