Legnitsa jangi
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Legnitsa jangi — möğullarning Yevropaga yuriş davrida, 1241-yil 9-aprelda Polşadagi Legnitsa şahri yaqinida möğul qöşini bilan Sileziya gersogi Genrix II boşçiligidagi birlaşgan Yevropa laşkari örtasida bölib ötgan jang. Inglizça Vikipediyaga köra, jang Legnitsadan taxminan 10 km janubi-şarqdagi Legnitske Pole (nemisça Valştatt) qişloği yonida kuçgan va Yevropa qöşinlarining oğir mağlubiyati bilan tugagan.1
Oldingi voqealar
13ÖzME bu yurişni Botuxon nomi bilan boğlaydi. Inglizça Vikipediyaga köra, möğullarning Yevropaga hujumi Botuxon va Subutoy rejasi asosida olib borilgan: ikki asosiy qöşin Vengriyaga yöl olgan, Boydar, Ördaxon va Qadon boşçiligidagi uçinçi qism esa Polşaga yuborilgan. Uning vazifasi şimoliy Yevropa kuçlarini band qilib, ularning Vengriyaga yordamga borişiga yöl qöymaslik edi. Bu qöşin mart oyida Turskoda va Xmelnikda polyak laşkarlarini mağlub etgan, 24-martda Krakovni egallab yondirgan, söngra Vrotslavni olişga uringan. Çexiya qiroli Vatslav I ning katta qöşini yaqinlaşib kelayotganini eşitgan möğullar ikki laşkar birlaşib ulgurmasidan Genrix qöşinini qarşi olişga oşiqqan.
Tomonlar kuçlari
13ÖzME'ga köra, Genrix qöşini nemis salibçilari, sileziyaliklar, Tevton ordeni ritsarlari va polyaklardan iborat bölib, 30 ming kişini taşkil etgan. Inglizça Vikipediya bu raqamlarni ança pastroq baholaydi: tarixçi Jeyms Çembers fikriça, Genrix laşkari köpi bilan 25 ming kişi bölgan, boşqa olimlar 2 mingdan 8 minggaça raqam keltiradi. Laşkarning katta qismi yaxşi qurollanmagan va tayyorgarlik körmagan kişilar edi. Tevton ritsarlari iştiroki ham bahsli — bu ma'lumot keyinroq qöşilgan bölişi mumkin, faqat ozgina templiyerlar qatnaşgani aniqroq. Möğul qöşini esa zamonaviy hisoblarga köra 25 mingdan oşmagan, ayrim manbalar 8–10 ming otliq haqida yozadi.
Jang borişi
13Ikkala manbaga köra, jang taqdirini möğullarning ataylab çekiniş usuli hal qilgan. ÖzME'ga köra, salibçilar birinçi bölib möğul avangardiga hujum qilgan; asosiy qöşindan uzoqlaşib ketgan oğir qurollangan bu kuçlarni möğullar qurşab olib yöq qilgan, ularga yordamga ketayotgan polyak va sileziyalik otryadlar qoçişga majbur bölgan. Inglizça Vikipediyaga köra, möğul otliqlari qanotlardan hujum qilgan, kamonçilar öq yağdirgan, harakatlarni yaşiriş uçun tutun pardasi ham işlatilgan. Genrix II jang maydonidan qoçib ketişga urinayotganda öldirilgan, Moraviyalik Boleslav ham halok bölgan. Yevropa tomonidagi qurbonlar soni turli manbalarda 2 mingdan 40 minggaça deb körsatiladi.
Oqibatlari
13ÖzME'ga köra, Legnitsa atrofini talagan möğullar Ratibor tomon yurib, u yerdan Moraviyaga kirgan. Inglizça Vikipediyaga köra, ular Vatslav I ning katta qöşini bilan töqnaşuvdan qoçib, maydaroq şahar va qişloqlarni talagan, keyin janubga burilib, Moxi jangida vengerlarni yenggan Botuxon va Subutoy qöşiniga qöşilgan. Polşa va Vengriya Oltin Örda ta'siri doirasiga kirmay qolgan. Jang xotirasi Varşavadagi Noma'lum askar qabrida «LEGNICA 9 IV 1241» yozuvi bilan abadiylaştirilgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Legnitsa jangi // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3417 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APALegnitsa jangi. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3417
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3417
Manbalar
2 ta manba- 1Inglizça Vikipediya: Battle of Legnicaen.wikipedia.org
- 2ÖzME, 5-jild, 67-b.manbaa.uz · ÖzME, 5-jild, 67-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.