Ohangaron tumani
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Ohangaron tumani — Toşkent viloyatining janubi-şarqiy qismidagi tuman. ÖzME'ga köra, u 1929-yil 29-sentabrda tuzilgan va 1939-yilgaça Qurama tumani deb atalgan. 1957-yilda tuman hududi Örta Çirçiq va Toşkent tumanlariga qöşib yuborilgan, 1971-yil 31-avgustda esa qayta taşkil etilgan. Ma'muriy markazi — Ohangaron şahri.1
Joylaşuvi va çegaralari
13Tuman şimolda Yuqori Çirçiq, Parkent va Böstonliq tumanlari, ğarbda Örta Çirçiq va Piskent tumanlari bilan çegaradoş; şarqda Namangan viloyatiga, janubda esa Tojikistonga tutaşadi. ÖzME tuman maydonini 3,19 ming km² deb körsatadi. Rusça Vikipediyaga köra, maydoni 3190 km² bölib, bu ölçam böyiça u viloyat tumanlari orasida Böstonliqdan keyin ikkinçi örinda turadi. ÖzME'ga köra, tuman tarkibida bitta şahar va sakkiz qişloq fuqarolari yiğini (jumladan Birlik, Döstlik, Ozodlik, Susam, Qurama) bor.
Tabiati
13Tuman hududi janubi-şarqdan Qurama, şimol va şimoli-ğarbdan Çotqol toğ tizmalari bilan öralgan vodiyda joylaşgan; bu ikki tizma Qamçiq dovonida tutaşadi. Rusça Vikipediyaga köra, hudud asosan toğli bölib, örtaça balandligi 1400 m atrofida, şimoldagi Qizilnura çöqqisi 3267 m ga yetadi. Şarqiy çegaradagi Qamçiq dovoni (2268 m) Toşkent viloyatini Farğona vodiysi bilan boğlaydi. Hudud zilzilaga moyil hisoblanadi.
Iqlimi kontinental: yanvarda örtaça harorat −3...−5°, iyulda 22–26° atrofida, yiliga 220–280 mm yoğin tuşadi. Ohangaron vodiysida toğ-vodiy şamoli tez-tez esadi. Asosiy suv arteriyasi — Ohangaron daryosi va uning köplab irmoqlari (Beşköl, Köksaroy, Çinor, Oqça, Guşsoy va boşqalar). Tumanning şimoli-ğarbidagi yerlar Hamdam va Parkent kanallari orqali suğoriladi.
ÖzME'ga köra, tuman foydali qazilmalarga boy: Angren atrofida qönğir kömir, Qöşbuloq va Qizilolma kabi joylarda mis, rux, molibden va oltin, Guşsoyda flyuorit, boşqa joylarda alunit va feruza, şuningdek quriliş xom aşyosi uçraydi. Toğ etaklarida arça, yonğoq, pista, dölana va yovvoyi olma ösadi, arxar, kiyik, qobon kabi hayvonlar, ba'zan ayiq ham uçraydi.
Aholisi va xöjaligi
13ÖzME 2002-yilda tumanda 78,1 ming kişi yaşaganini, ulardan 34,7 mingi şaharliklar bölganini yozadi. Aholining köpçiligini özbeklar taşkil etadi; tojik, qozoq, qirğiz, rus va tatarlar ham istiqomat qiladi.
Qişloq xöjaligida ğallaçilik yetakçi, boğdorçilik, çorvaçilik va polizçilik ham rivojlangan. Tumanda keng yaylovlar bor, Ugom-Çotqol milliy tabiat boğiga qaraşli örmon xöjaligi joylaşgan. ÖzME 2000-yillar boşida tumanda bir neça qöşma korxona va yuzdan ortiq xususiy firma faoliyat yuritganini qayd etadi.
Ijtimoiy hayoti va transport
13Rusça Vikipediyaga köra, 2010-yilda tumanda 51 umumta'lim maktabi işlagan va ularda 15 mingdan ortiq bola öqigan. Tumanda kutubxonalar, madaniyat uylari va sport inşootlari bor, 1932-yildan «Ohangaron» (avval «Qurama haqiqati») gazetasi naşr etiladi. Tuman orqali Toşkent—Angren temir yöli va Toşkentdan Qöqon, Öş orqali Qaşqargaça boradigan xalqaro avtomobil yöli ötadi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Ohangaron tumani // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3469 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAOhangaron tumani. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3469
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3469
Manbalar
2 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Ахангаранский районru.wikipedia.org
- 2ÖzME, 6-jild, 341–342-b.manbaa.uz · ÖzME, 6-jild, 341–342-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.