Tuproqşunoslik va agrokimyo ilmiy-tadqiqot instituti
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Tuproqşunoslik va agrokimyo ilmiy-tadqiqot instituti — Özbekistondagi tuproqlarni, ularning kelib çiqişi, xossalari va unumdorligini örganadigan yetakçi ilmiy muassasa. Toşkent şahrida joylaşgan. ÖzME'ga köra, institutning rasmiy nomi — Tuproqşunoslik va agrokimyo ilmiy tadqiqot davlat instituti. Suğoriladigan dehqonçilikka tayangan mamlakat uçun tuproqlarning holatini kuzatib boriş va ularni yaxşilaş muhim ahamiyatga ega, institut aynan şu masalalarga ixtisoslaşgan.
Tarixi
13Muassasaning ildizlari 1920-yilga borib taqaladi: ÖzME ma'lumotiga köra, u dastlab Turkiston universiteti huzurida taşkil topgan. 1932-yilda Butunittifoq paxtaçilik ilmiy-tadqiqot institutining öğitlar va agrotuproqşunoslik markaziy stansiyasiga aylantirilgan. Keyingi önyilliklarda u bir neça bor turli idoralar tasarrufiga ötgan:
- 1943–1960-yillarda — Özbekiston Fanlar akademiyasining Tuproqşunoslik instituti;
- 1961–1964-yillarda — Örta Osiyo paxtaçilik davlat qömitasi tarkibida;
- 1965–1972-yillarda — respublika Qişloq xöjaligi vazirligi tizimida;
- 1973–1998-yillarda — Fanlar akademiyasining Tuproqşunoslik va agrokimyo ilmiy-tadqiqot instituti.
1998-yil 24-iyuldan institut Yer resurslari davlat qömitasi tarkibiga kiritilgan.
Tuzilmasi
13ÖzME'ga köra, 2004-yilda institutda tuproqlarning genezisi va geografiyasi, yirik masştabli xaritalaş, tuproq fizikasi va kimyosi, mineralogiyasi, agrokimyo, şörlangan tuproqlar melioratsiyasi, unumdorlikni boşqariş va baholaş, tuproq bioekologiyasi hamda tuproq informatikasi bölimlari bölgan. Ular bilan birga analitik markaz, tuproq muzeyi, ilmiy kutubxona va tajriba maydonçasi işlagan.
Ilmiy yönalişlari
13Institut tuproqlar evolyutsiyasi va tuproq qoplamining özgarişini, unumdorlik modellarini örganadi, tuproqlar haqida ma'lumotlar bazasini yuritadi. Eroziyaga uçragan, ziçlaşgan yoki çirindi miqdori kamaygan yerlarning holatini yaxşilaş, şörlangan yerlarni şörsizlantiriş usullarini topiş va qişloq xöjaligi yerlari monitoringini olib boriş uning asosiy vazifalaridandir.
ÖzME'ga köra, institut faoliyati A. N. Rozanov, M. A. Pankov, V. A. Kovda, N. V. Kimberg, M. U. Umarov, R. Q. Qöziyev kabi tuproqşunos olimlar nomi bilan boğliq. Institutda aspirantura va doktorantura bor, u ilmiy töplamlar va monografiyalar çiqaradi. Respublika oliy öquv yurtlari va xorijiy ilmiy markazlar bilan hamkorlik qiladi, jumladan, YUNESKO doirasida Bonn universiteti bilan suv resurslaridan samarali foydalaniş dasturi ustida işlagan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Tuproqşunoslik va agrokimyo ilmiy-tadqiqot instituti // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3674 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APATuproqşunoslik va agrokimyo ilmiy-tadqiqot instituti. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3674
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3674
Manbalar
1 ta manba- 1ÖzME, 8-jild, 709–710-b.manbaa.uz · ÖzME, 8-jild, 709–710-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.