Ş. Musayev nomidagi Qoraqalpoğiston dehqonçilik ilmiy-tadqiqot instituti
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Ş. Musayev nomidagi Qoraqalpoğiston dehqonçilik ilmiy-tadqiqot instituti — Qoraqalpoğiston Respublikasining Çimboy şahrida joylaşgan qişloq xöjaligi ilmiy muassasasi. ÖzME'ga köra, u Özbekiston qişloq xöjaligi ilmiy-işlab çiqariş markazi tarkibiga kiradi va Orol böyining oğir tabiiy şaroitiga moslaşgan ekin navlari hamda yetiştiriş texnologiyalarini işlab çiqiş bilan şuğullanadi.1
Tarixi
13Institut 1958-yilda tuzilgan. Uning asosini Butunittifoq paxtaçilik ilmiy-tadqiqot institutining (SoyuzNIXI) 1928-yilda oçilgan Çimboy zonal tajriba stansiyasi taşkil etgan. Şu tariqa muassasa Qoraqalpoğistonda dehqonçilik fanining ilk markazlaridan biriga aylangan.
Tuzilişi
13ÖzME 2005-yilgi holatni tasvirlaydi: institutda ğöza seleksiyasi va uruğçiligi bölimi (genetika hamda ğöza tolasi texnologiyasi laboratoriyalari bilan), don ekinlari yetiştiriş texnologiyasi va uruğçiligi bölimi (moyli va yem-xaşak ekinlari, agroekologiya, suğoriş va melioratsiya laboratoriyalari bilan) hamda ösimliklarni himoya qiliş bölimi işlagan. Tarkibida Törtköldagi janubiy filial, biofabrika va ilmiy kutubxona bor. Dala tajribalari uçun institutga 250 ga yer ajratilgan.
Ilmiy yönalişlari
13Tadqiqotlarning markazida Orolböyidagi ekstremal şaroitga — şörlanişga va suv tanqisligiga çidamli, tez pişadigan, xöjalik uçun qimmatli belgilarga ega ğöza navlarini yaratiş va joriy etiş turadi. Bundan taşqari, don, dukkakli, moyli va yem-xaşak ekinlarini yetiştiriş texnologiyalari işlab çiqiladi, ösimliklarni kasallik va zararkunandalardan himoya qilişning uyğunlaşgan usullari takomillaştiriladi, qişloq xöjaligida işlatiladigan kimyoviy vositalarning ekologik, iqtisodiy va biologik samarasi örganiladi.
Natijalari
13ÖzME'ga köra, institut olimlari ğöza, beda va sudan öti böyiça bir neça istiqbolli nav yaratgan. Çimboy-160, Çimboy-3000 va Çimboy-4104 ğöza navlari hamda Qoraqalpoğiston-1, -2 va -5 beda navlari ekiş uçun tavsiya etilgan. Mahalliy şaroitga mos Çimboy-5 nok navi, Çimboy qandak örik navi, vitaminlarga boy Zamça, Qariqiz va Bişak qovun navlari yaratilgan, 30 ta mahalliy nav qayta tiklangan. Almaşlab ekiş, tuproqqa işlov beriş, öğitlaş va ekinlarni kimyoviy hamda biologik himoya qiliş böyiça ilmiy tavsiyalar tayyorlangan.
ÖzME institut faoliyatini R. Qurbonov, U. Töremuratov, Z. Toxtaboyev, D. Şamşetov, A. N. Tribunskiy, B. Yusupov va boşqa olimlar nomi bilan boğlaydi. Institut xorijiy grantlar va innovatsion loyihalar asosida ham tadqiqotlar olib boradi, çet el firmalari va AQŞ qişloq xöjaligi departamenti bilan hamkorlik qiladi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Ş. Musayev nomidagi Qoraqalpoğiston dehqonçilik ilmiy-tadqiqot instituti // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3709 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAŞ. Musayev nomidagi Qoraqalpoğiston dehqonçilik ilmiy-tadqiqot instituti. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3709
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3709
Manbalar
2 ta manba- 1Özbekça Vikipediya: Qoraqalpoğiston dehqonçilik institutiuz.wikipedia.org
- 2ÖzME, 11-jild, 297-b.manbaa.uz · ÖzME, 11-jild, 297-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.