Quyi Çirçiq tumani
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Quyi Çirçiq tumani — Toşkent viloyati tarkibidagi tuman. Markazi — Döstobod şahri. Tuman Çirçiq va Ohangaron daryolarining quyi oqimlari oraliğida, Sirdaryo yaqinida joylaşgan. ÖzME'ga köra, maydoni 560 km² (rusça Vikipediyada aniqroq — 557,17 km²).1
Tarixi
1,3Tuman 1926-yil 29-sentyabrda taşkil etilgan; rusça Vikipediyaga köra, dastlab u rusça «Nijne-Çirçiq» deb atalgan va 1938-yilda Toşkent viloyatiga kiritilgan. ÖzME'ga köra, 1962-yil dekabrida tuman Oqqörğon tumaniga qöşib yuborilgan, 1973-yil dekabrida qayta tiklangan. 1978-yildan 1990-yillar boşigaça u Ğalaba tumani deb atalgan, keyin avvalgi nomi qaytarilgan.
Rusça Vikipediyaga köra, tuman markazi Döstobod dastlab rus köçmanlari Ohangaronning Sirdaryoga quyiliş joyida asos solgan Soldatskiy posyolkasi bölgan; 1991-yilgaça u şu nom bilan, 1996-yilgaça esa Askarlik deb atalgan. 1937-yilda Uzoq Şarqdan majburan köçirilgan koreyslarning bir qismi aynan şu tumanga joylaştirilgan.
Çegaralari va tarkibi
1,3Tuman şimolda Çinoz va Yangiyöl, şarqda Örta Çirçiq, janubda Oqqörğon tumanlari bilan qöşni; ğarbda Sirdaryo uni Sirdaryo viloyatidan ajratib turadi. ÖzME'ga köra, 2005-yilda tumanda bitta şahar (Döstobod) va toqqizta qişloq fuqarolari yiğini bölgan. Rusça Vikipediyaga köra, 2011-yil holatida tumanga Döstobod şahri, Qörğonça va Paxtazor şaharçalari hamda ön qişloq fuqarolari yiğini kirgan.
Tabiati
1,3Yer yuzasi asosan yassi tekislik bölib, şarqdan ğarbga tomon pasayadi. Iqlimi kontinental: qişi nisbatan yumşoq, yozi uzoq, issiq va quruq. ÖzME'ga köra, iyulning örtaça harorati 26–27°, yiliga 250–350 mm yoğin tuşadi, ösuv davri 200–212 kun. Tuproqlari asosan böz tuproq; grunt suvlari yaqin joylarda ötloqi va ötloqi-botqoq, daryo böylarida allyuvial tuproqlar uçraydi. Yerlarning deyarli hammasi özlaştirilgani uçun tabiiy ösimliklar kam, faqat Sirdaryo böyida töqaylar saqlanib qolgan. Töqaylarda çiyaböri va yovvoyi quyon, dalalarda tulki, yumronqoziq va qöşoyoq, quşlardan ördak va qirğovul yaşaydi.
Aholisi
1,3ÖzME 2005-yil uçun 96 ming kişini qayd etgan: ularning 13,6 mingi şahar, 82,4 mingi qişloq aholisi edi. Rusça Vikipediyaga köra, 2023-yil 1-yanvar holatida tuman aholisi 114,2 ming kişiga yetgan. Aholining asosiy qismini özbeklar taşkil qiladi, koreys, rus, tatar va qozoqlar ham yaşaydi.
Xöjaligi va ijtimoiy soha
1,3Tuman xöjaligining asosini qişloq xöjaligi taşkil etadi: paxta va ğalla yetakçi ekinlar, şoli, kanop, sabzavot va kartoşka ham ekiladi, boğ va tokzorlar bor, pilla yetiştiriladi. ÖzME'ga köra, tumanda paxta tozalaş zavodi, baliqçilik xöjaligi, şoliçilikka ixtisoslaşgan «Nissi» qöşma korxonasi faoliyat körsatgan.
2004/05 öquv yilida tumanda 51 ta umumta'lim maktabi va ikkita kasb-hunar kolleji işlagan; kutubxonalar, klublar, stadionlar, kasalxona va qişloq vraçlik punktlari aholiga xizmat qilgan. Hududdan Toşkent — Angren temir yöli hamda Toşkentdan Döstobod va Oqqörğonga boradigan avtomobil yöllari ötadi. 1927-yildan «Erkin söz» tuman gazetasi çiqadi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Quyi Çirçiq tumani // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3778 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAQuyi Çirçiq tumani. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3778
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3778
Manbalar
2 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Куйичирчикский районru.wikipedia.org
- 2ÖzME, 11-jild, 359–360-b.manbaa.uz · ÖzME, 11-jild, 359–360-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.