Şahrisabz tumani
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Şahrisabz tumani — Özbekistonning Qaşqadaryo viloyati tarkibidagi tuman. ÖzME'ga köra, u 1926-yil 29-sentabrda taşkil qilingan, maydoni 1,7 ming km². Tumanning ma'muriy markazi — qadimiy Şahrisabz şahri, hududdagi asosiy me'moriy yodgorliklar ham şu şaharda joylaşgan.1
Çegaralari va tarkibi
13Tuman şimolda Kitob tumani bilan, şarqda Tojikiston va Surxondaryo viloyati bilan, janubda Yakkaboğ va Qamaşi, ğarbda esa Çiroqçi tumanlari bilan çegaradoş. ÖzME ma'lumotiga köra, 2004-yilda tuman tarkibida Şahrisabz şahri, Miroqi şaharçasi va Dukçi, Kunçiqar, Oqsuv, Xitoy, Şamaton, Hisorak kabi ön ikkita qişloq fuqarolar yiğini bölgan.
Tabiati
13Tuman Qaşqadaryo viloyatining şimoli-şarqiy qismida, Hisor toğlarining etaklarida yotadi. Uning ğarbiy qismi oçiq tekislik bölib, Qarşi çöli tomon davom etadi. Toğlardan tuşuvçi Oqsuv, Qaşqadaryo, Tanxozdaryo, Qizildaryo va Miroqi daryolari çuqur jarliklar hosil qilgan. ÖzME'ga köra, Miroqi atrofidagi toğ etaklaridan qora marmar qazib olinadi.
Iqlimi kontinental. Yillik örtaça harorat 14,7°, yanvarda örtaça 0,8°, iyulda 28° atrofida; qişda harorat −26° gaça tuşişi, yozda 43° gaça kötarilişi mumkin. Bir yilda örtaça 545 mm yoğin yoğadi, vegetatsiya davri 219 kun davom etadi. Tekislik qismida böz tuproqlar, toğli hududda jigarrang va qönğir toğ-örmon tuproqlari tarqalgan. Toğ yonbağirlarida arça, dölana, toğolça va çinor ösadi, yovvoyi hayvonlardan qobon, ayiq, böri, jayra uçraydi.
Aholisi
13Aholining asosiy qismi özbeklar, şuningdek tojik, tatar, rus va boşqa xalqlar vakillari yaşaydi. ÖzME'ga köra, 2004-yilda tumanda 272,4 ming kişi istiqomat qilgan, ularning 98 mingi şaharda, 174,4 mingi qişloqlarda yaşagan. Özbekça Vikipediyaga köra, 2022-yil 1-yanvar holatiga tuman aholisi 227,6 ming kişi bölgan.
Xöjaligi
13Tuman iqtisodiyoti asosan qişloq xöjaligiga tayanadi. ÖzME'ga köra, yetakçi tarmoq — paxtaçilik, bundan taşqari ğallaçilik, çorvaçilik va pillaçilik ham rivojlangan. 2004-yilda suğoriladigan yerlar 18 ming gektarni taşkil etgan, şundan 5,8 ming gektarga paxta ekilgan; 3,4 ming gektar maydonni boğlar egallagan. Ekinzorlarni suv bilan ta'minlaş uçun Hisorak suv ombori qurilgan. Tuman xöjaliklarida qoramol, qöy-eçki, yilqi va parranda boqiladi.
Ijtimoiy soha va transport
13ÖzME'ga köra, 2003/2004 öquv yilida tumandagi 109 ta umumta'lim maktabida 69 ming nafar bola öqigan. Tumanda klub va madaniyat uylari, muzey, köplab kutubxonalar, stadionlar, kasalxona va poliklinikalar faoliyat körsatgan. Hudud orqali Toşkent—Kitob poyezdi qatnaydi, Şahrisabzdan Toşkent, Samarqand, Buxoro, Qarşi va Termizga avtobuslar yuradi. 1931-yildan tumanda «Keş» gazetasi çiqadi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Şahrisabz tumani // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3824 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAŞahrisabz tumani. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3824
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3824
Manbalar
2 ta manba- 1Özbekça Vikipediya: Şahrisabz tumaniuz.wikipedia.org
- 2ÖzME, 10-jild, 84–85-b.manbaa.uz · ÖzME, 10-jild, 84–85-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.