Yuqori Çirçiq tumani
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Yuqori Çirçiq tumani — Toşkent viloyatidagi ma'muriy birlik. Markazi — Yangibozor şaharçasi. ÖzME'ga köra, tuman 1926-yil 29-sentyabrda taşkil etilgan. Hudud asosan qişloq xöjaligiga ixtisoslaşgan bölib, Çirçiq daryosining çap sohilidagi tekislikda joylaşgan.1
Tarixi
1,3ÖzME'ga köra, 1959-yilda tumanga Parkent, 1962-yilda esa Böstonliq tumani qöşilgan. Keyinroq ular yana ajratilgan: 1964-yilda Böstonliq tumani, 1979-yilda Parkent tumani alohida tuman bölib çiqqan. Rusça Vikipediyaga köra, 1938-yilda tuman Toşkent viloyati tarkibiga kirgan, 1978-yilda Kommunistik tumani deb qayta nomlangan, 1992-yilda esa yana Yuqori Çirçiq nomini olgan.
Çegaralari va ma'muriy tuzilişi
1,3ÖzME'ga köra, tuman şimoli-şarqda Böstonliq va Parkent, janub va janubi-şarqda Ohangaron, janubi-ğarbda Örta Çirçiq, ğarbda esa Toşkent şahri va Qibray tumani bilan çegaradoş. Maydoni 0,44 ming km². 2005-yilda tumanda bitta şaharça (Yangibozor) va 9 ta qişloq fuqarolari yiğini bölgan: Arğinçi, Sosbaqa, Bordonköl, Jambul, Oqovul, Navröz, Saksonota, Surankent va Tinçlik. Rusça Vikipediyaga köra, 2011-yil boşida tuman tarkibida 3 ta şaharça va 9 ta qişloq fuqarolari yiğini bölgan.
Tabiati
1,3Tuman hududi dengiz sathidan örtaça 550 metr balandlikda joylaşgan, şarq va şimol tomondan Çatqol tizmasi bilan öralgan. Iqlimi kontinental: qişi nisbatan sovuq, yozi issiq. ÖzME'ga köra, yanvarning örtaça harorati −1,5... −2°, eng past harorat −20°; iyulda örtaça 25—28°, eng yuqori harorat 41—42° gaça yetadi. Yillik yoğin 350—400 mm, ösuv davri 200 kun.
Ekinzorlarni suğoriş uçun Qorasuv va Çirçiq daryolari, Parkent va Hondam kanallari, Oqqulik, Yoyilma va Qizilsoy soylari suvidan foydalaniladi. Tuproqlari böz tuproq. Yovvoyi ösimliklardan şöra, qamiş, yulğun bilan birga kiyiköt, isiriq, gulxayri, qoraandiz, qizilmiya kabi dorivor ötlar ösadi. Hayvonlardan çiyaböri, tulki, ondatra, yumronqoziq, quşlardan yovvoyi ördak, tustovuq va qirğovul uçraydi.
Aholisi
1,3ÖzME'ga köra, 2005-yilda tuman aholisi 112,5 ming kişi bölgan; ulardan qariyb 13 mingi şaharçada, 99,5 mingi qişloqlarda yaşagan. Aholi ziçligi 1 km² ga 256 kişini taşkil etgan. Aholining asosiy qismi özbeklar, şuningdek qozoq, koreys, rus, tatar va boşqa millat vakillari ham istiqomat qiladi.
Xöjaligi
1,3Tuman iqtisodiyoti asosan qişloq xöjaligiga tayanadi. Suğoriladigan yerlarda paxta, lalmi yerlarda don ekiladi; çorvaçilik, pillaçilik, bağdorçilik va tokçilik rivojlangan. ÖzME'ga köra, 2005-yilda 6,3 ming gektarga paxta, 12,8 ming gektarga ğalla, 1,1 ming gektarga sabzavot ekilgan, xöjaliklarda 29,5 ming qoramol va 14,9 ming qöy-eçki boqilgan. Sanoat korxonalari qatorida paxta tozalaş zavodi, qişloq xöjaligi maşinalari işlab çiqaruvçi tajriba zavodi, toş-şağal maydalaş korxonasi va 300 ga yaqin kiçik korxona bölgan.
Ijtimoiy soha
1,3ÖzME'ga köra, 2005-yilda tumanda 40 ta umumiy ta'lim maktabi, bolalar musiqa maktabi, kasb-hunar kolleji, 24 kutubxona, 6 madaniyat uyi, 3 stadion, markaziy kasalxona va 19 qişloq vraçlik punkti faoliyat körsatgan. 1932-yildan özbek va qozoq tillarida tuman gazetasi çiqadi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Yuqori Çirçiq tumani // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3860 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAYuqori Çirçiq tumani. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3860
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3860
Manbalar
2 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Юкарычирчикский районru.wikipedia.org
- 2ÖzME, 10-jild, 78–79-b.manbaa.uz · ÖzME, 10-jild, 78–79-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.