Bahouddin majmuasi
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Bahouddin majmuasi — Buxoro viloyatida, şayx Bahouddin Naqşband qabri yonida barpo etilgan hazira-ansambl. ÖzME'ga köra, majmua 16-asrda Abdulazizxon buyruği bilan tartibga solingan va uning eng katta binosi — xonaqoh 1544–1545-yillarda qurilgan. Rusça Vikipediyaga köra, majmua Buxoro şahridan taxminan 10 km şimoli-şarqda, Kogon tumanidagi Qasri Orifon qişloği yaqinida joylaşgan bölib, naqşbandiya tariqati asosçisi Bahouddin Naqşband (1318–1389) dafn etilgan joyda asrlar davomida şakllangan va ziyoratgohga aylangan.1
Tarkibi
13ÖzME ma'lumotiga köra, majmua daxmalar (Daxmai şohon va Bahouddin daxmasi), maqbara, ikki masjid, saqoxona, hovuzlar, quduq, minora, madrasa va Abdulazizxon xonaqohidan iborat. Ansambl kiçik gumbazli çortoq darvozaxonadan boşlanadi. Yölning çap tomonida xonlar qabristoni — Daxmai şohon joylaşgan: u töğri törtburçak şakldagi, balandligi 2,5 m li kulrang marmar bilan qoplangan supa bölib, marmar öymakorligi va xattotlik namunalari bilan bezatilgan. Toşlarga tokçalar, ustunçalar, sarv tasviri va yozuvlar aralaş naqşlar öyilgan.
Daxmai şohondan nafis peştoqqa yöl boradi, uning eşiklariga «bağdodi» va «guli nav» usulida naqş tuşirilgan. Peştoq ortida kim dafn etilgani noma'lum bölgan gumbazli maqbara turadi. ÖzME'ga köra, çap tomonda olti ustunli Muzaffarxon masjidi va uning yonida ikki ustunli Hakim quşbegi masjidi bor; keyingisining mehrobi bezakli namoyon bilan ajralib turadi.
Bahouddin daxmasi marmar bilan qoplangan katta kvadrat supa bölib, atrofi marmar panjara bilan öralgan. Uning şimolida tomonlari 9,5 m keladigan zinali marmar hovuz va kiçik saqoxona, daxma bilan hovuz oraliğida esa quduq joylaşgan; ÖzME'ga köra, qadimda ziyoratçilarga şu yerdan suv ulaşilgan.
Xonaqoh va Qasri Orifon masjidi
13ÖzME'ga köra, hovli taşqarisida, baland supa ustida eni 37 m, böyi 40 m bölgan xonaqoh qad kötargan. Uning markazida peştoq-ravoqli ayvonlar bilan öralgan masjid, törida qirma naqşli mehrob bor, ikki tomonida ikki qavatli hujralar simmetrik joylaşgan. Majmuaga undan 0,5 km şimoli-şarqdagi «Qasri Orifon» masjidi ham kiradi; u uç tomondan ayvon bilan öralgan, yonida past minora bor. Rusça Vikipediyaga köra, majmuadagi minora 1885-yilda qurilgani haqidagi yozuvga ega.
ÖzME majmuani 16-asr me'morçiligida ansambl tuzişning yangi usuli namunasi sifatida baholaydi: u ikki bino bir-biriga qaratib qurilgan simmetrik ansambllardan farq qiladi.
Ta'mirlaniş
13ÖzME'ga köra, 1993-yilda Prezident Islom Karimov taşabbusi bilan Bahouddin Naqşband tavalludining 675 yilligi nişonlanib, majmua qayta ta'mirlangan va yangi binolar qurilgan. Rusça Vikipediyaga köra, sovet davrida qabrni ziyorat qiliş taqiqlangan edi; 2003-yilda xattot Habibulloh Solih «Bobi Islom» darvozasi yonidagi devorga nasta'liq xatida Qur'on oyatini öyib yozgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Bahouddin majmuasi // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3960 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APABahouddin majmuasi. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3960
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3960
Manbalar
2 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Мавзолей Бахауддина Накшбандаru.wikipedia.org
- 2ÖzME, 1-jild, 174–175-b.manbaa.uz · ÖzME, 1-jild, 174–175-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.