Farğona raqsi
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Farğona raqsi — özbek xalq raqsining Farğona vodiysida şakllanib rivojlangan uslubi. ÖzME'ga köra, uning asosini qaddi-qomatning erkin tutiliş, yengil va ifodali yurişlar, puxta işlangan va aniq ma'noga ega qöl, bilak va barmoq harakatlari, nigoh hamda nafis boş harakatlari taşkil etadi.
Xususiyatlari
13ÖzME ma'lumotiga köra, erkaklar raqslarida mardona harakatlar va aylanişlar, ayollar raqslarida esa jilva yetakçi bölgan. Raqsda uforlar, ya'ni usulga bağlangan harakatlar katta ahamiyatga ega. Bu san'atni asosan şaharlarda yaşagan, raqsni kasb qilib olgan malakali raqqos va raqqosalar rivojlantirgan. Ular öz tajriba va ijro uslubini şogirdlarga örgatib, an'ananing uzilmasligini ta'minlagan.
«Katta öyin» va «Mayda öyin»
13ÖzME'ga köra, Farğona raqsi ikki asosiy turkumdan iborat. Ulardan biri — maydonlarda ijro etiladigan «Katta öyin» bölib, unda raqs vositalari orqali syujetli voqealar körsatilgan; bu turkum 280 ta usulni öz içiga olgan. Rez, titratma, şox, gul öyin, yörğa, sarbozi, çarx, haqqoni, orom, jilvoni, katta samo, yallama, qaytarma, dupoya kabi usullar bizgaça yetib kelgan. Usullar asosan doira, ba'zan noğora jörligida çalingan, raqslar yakka yoki guruh bölib ijro etilgan.
Ikkinçisi — xonadon va hovlilarda ijro etiladigan «Mayda öyin». U yalla va laparlar jörligidagi lirik raqslar hamda kulgili-taqlidiy raqslardan taşkil topgan bölib, doira va dutor sadolari ostida havaskor va professional raqqoslar tomonidan ijro etilgan.
Turlari va liboslari
13ÖzME'ga köra, Farğona raqsi doirasida yallaçi ayollarning raqslari, jumladan «Tanovar» raqs turkumi, hamda uyğur raqsi ta'sirida paydo bölgan va 19-asr oxirida «Andijon polkasi» nomini olgan «Andijon samosi» yigitlar raqsi alohida ajralib turadi. Raqqoslar libosi raqs mazmunini kuçaytirgan: erkaklar surp va beqasamdan tikilgan yaktak va kamzul, şoyi şalvar, belboğ, döppi va uçli rangdor etik kiygan; ayollar xonatlas köylak, nimça, lozim, römol va turli taqinçoqlar taqqan.
Ustalari
13ÖzME'ga köra, 20-asr boşida Usta Muhammadjon (Makkaylik), Hamdamxon, Otaxöja Saidazimov, Yusufjon qiziq Şakarjonov, Mahkam hofiz, Kamolaxon Muhammadjonova kabi mohir raqqos va raqqosalar faoliyat körsatgan. 20-asrda Farğona raqsini sahnaga olib çiqib, uni boyitişda Usta Olim Komilov, Tamaraxonim, Mukarrama Turğunboyeva, Roziya Karimova, Gavhar Rahimova, Qunduz Mirkarimova va boşqalarning hissasi katta bölgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Farğona raqsi // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3963 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAFarğona raqsi. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3963
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3963
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.