Murod Muhammad Döst

Murod Muhammad Döst (1949-yil 12-aprelda Samarqand viloyatidagi Jom qişloğida tuğilgan) — özbek yozuvçisi, ssenariynavis va jamoat arbobi. ÖzME'ga köra, uning «Galatepaga qaytiş» qissasi istiqlol arafasidagi özbek nasrida muhim voqea bölgan. Özbekça Vikipediya uning tuğilgan yilini 1948 deb körsatadi.1

ÖzME'ga köra, Murod Muhammad Döst 1971-yilda Toşkent davlat universiteti tarix fakultetining falsafa bölimini bitirgan, 1974–1979-yillarda Moskvadagi Adabiyot institutida tahsil olgan. 1979–1984-yillarda «Özbekfilm» kinostudiyasida ssenariynavis, 1984–1989-yillarda «Şarq yulduzi» jurnalida bölim mudiri va boş muharrir örinbosari, 1989–1990-yillarda «Literaturnaya gazeta»ning muxbiri bölgan.

Mustaqillik yillarida u davlat xizmatida işlagan: Prezident devonida mas'ul xodim (1990–1992), Özbekiston Milliy axborot agentligining boş direktori (1992–1993 va 1999–2002), Prezidentning matbuot kotibi (1993–1999). ÖzME'ga köra, 2002-yildan «Özbekkino» davlat aksiyadorlik kompaniyasini boşqargan. Özbekça Vikipediyaga köra, u bu lavozimda 2005-yilgaça işlagan, 1999–2004-yillarda Oliy Majlis deputati, 2005-yil aprelidan esa Prezident apparatida maslahatçi bölgan.

ÖzME'ga köra, yozuvçining ilk kitobi — «Qaydasan, quvonç sadosi?» hikoyalar töplami 1976-yilda çiqqan. Undan keyin «Mustafo» (1977), «Bir toyçoqning xuni» (1979), «Daştu dalalarda» (1987) singari hikoya va qissalari naşr etilgan.

1983-yilda e'lon qilingan «Galatepaga qaytiş» qissasi adibni keng kitobxonlar ommasiga tanitgan. ÖzME'ga köra, bu va boşqa qissalarida yozuvçi olis qişloqlarda yaşaydigan oddiy odamlarning kundalik mehnat va taşvişlar bilan ötayotgan hayotini sinçkovlik bilan kuzatadi, ularning tabiati va insoniy fazilatlarini yorqin tasvirlaydi. Ensiklopediya yozuvçi adabiy tilga jonli xalq nutqining rang-barang ohanglarini olib kirganini, faqat şevada qolib ketayotgan söz va iboralar ham adabiy tilda örin olişga haqli ekanini amalda körsatganini ta'kidlaydi. Uning asarlarida folklor uslubi keng qöllanadi, tili yumorga boy, har bir qahramon öziga xos fikrlaş tarziga ega.

ÖzME'ga köra, 1988-yilda çiqqan «Lolazor» romani «turğunlik» deb atalgan yillardagi murakkab hayotiy jarayonlarga bağişlangan. Romanda sovet tuzumining yemirilişi va kommunistik mafkura inqiroziga olib kelgan ijtimoiy sabablar işonarli körsatilgan, inson va hokimiyat munosabatlari kabi azaliy mavzu aniq bir davr misolida çuqur tahlil qilingan.

Murod Muhammad Döst kinostudiyada ssenariynavis bölib işlagan va keyinroq kino sohasini boşqargan. ÖzME'ga köra, uning asarlari asosida badiiy filmlar suratga olingan. Özbekça Vikipediyaga köra, u Hamza nomidagi Özbekiston Davlat mukofoti laureatlari qatoriga kiradi.