Mirzaqultepa
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Mirzaqultepa — ilk kuşonlar davriga mansub qörğon xarobasi; Termiz şahri aeroporti hududida joylaşgan arxeologik yodgorlik. ÖzME'ga köra, u miloddan avvalgi I asr oxiri — milodiy I asr boşlariga oid bölib, qadimgi Termizni suv bilan ta'minlagan, Surxondaryodan boşlanuvçi kanalning örta qismi böyida qad kötargan. Yodgorlik Şimoliy Baqtriya hududidagi ilk kuşon davri qişloq manzilgohlarining yaxşi örganilgan namunasi hisoblanadi.1
Tarixiy fon
13Inglizça Vikipediyaga köra, Kuşon saltanati milodiy I asr boşida yueçji qabilalari tomonidan tuzilgan bölib, dastlab Baqtriya yerlarida şakllangan va keyinroq hozirgi Afğoniston, Hindiston, Pokiston, Tojikiston, Turkmaniston va Özbekiston hududlarining katta qismiga yoyilgan. Mirzaqultepa aynan şu saltanat vujudga kelayotgan davrga töğri keladi.
Örganilişi
13ÖzME'ga köra, yodgorlikning janubiy qismida 1970-yillarda Özbekiston Fanlar akademiyasi Arxeologiya institutining Baqtriya ekspeditsiyasi arxeolog Ş. Pidayev rahbarligida qazişmalar ötkazgan. Tadqiqotlar natijasida ikki me'moriy qatlam aniqlangan; qazişmalar asosan yuqori qatlamda olib borilgan.
Tuzilişi
13Yodgorlikning saqlanib qolgan qismi kvadrat şaklida bölib, taxminan 1 gektar maydonni egallaydi va 3 metr balandlikka ega. Arxeologlar qörğonning mudofaa devorlarini, yuzga yaqin kvadrat va töğri törtburçak şaklidagi xonalarni, köça va yölaklarni oçib örgangan. Devorlar kvadrat şakldagi xom ğiştdan tiklangan, binolar simmetrik reja asosida qurilgani bilan ajralib turadi. Har bir uy uç-beş xonadan iborat bölgan. Donni xumlarda saqlaş uçun möljallangan maxsus omborxonalar ham topilgan.
Topilmalar
13ÖzME'ga köra, yodgorlikdan sifatli sopol idişlar, temir va jezdan yasalgan közgu, paykonlar, piçoq va öroqlar, toş yorğuçoq va tegirmon toşlari, urçuqlar, turli bezaklar va suyak tugmalar topilgan. Topilmalar orasida erkak va ayol ma'budlarning terrakota haykalçalari, şuningdek, aholi muqaddas deb bilgan suvoriy, xökiz, fil, maymun va yölbars tasvirlari bor. Sopol buyumga yozilgan baqtr yozuvi va Yunon-Baqtriya podşosi Geliokl tangalariga taqlidan zarb etilgan jez tangalar ham uçragan. Bu topilmalar mahalliy aholining asosan dehqonçilik bilan şuğullanganini körsatadi.
Milodiy II asrda xaroba bölib qolgan qörğon hududida bir neça qabr paydo bölgan. Yodgorlikdan 300–350 m şimoli-şarqda qabriston joylaşgan bölib, unda önga yaqin qabr saqlanib qolgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Mirzaqultepa // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4101 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAMirzaqultepa. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4101
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4101
Manbalar
1 ta manba- 1Inglizça Vikipediya: Kuşan Empireen.wikipedia.org
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.