Brandenburg
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Brandenburg — Germaniyaning şimoli-şarqida joylaşgan federal yer (davlat birligi). Uning ma'muriy markazi va eng katta şahri — Potsdam. Brandenburg mamlakat poytaxti Berlinni har tomondan örab turadi, biroq Berlin alohida federal yer hisoblanadi va uning tarkibiga kirmaydi.12
Joylaşuvi va tabiati
13Inglizça Vikipediyaga köra, Brandenburg dengizga çiqişi yöq yer bölib, şarqda Polşa, boşqa tomonlardan esa Meklenburg-Old Pomeraniya, Quyi Saksoniya, Saksoniya-Anhalt va Saksoniya yerlari bilan çegaradoş. Maydoni taxminan 29,7 ming kvadrat kilometr bölib, u Germaniyaning maydon jihatidan beşinçi yirik yeri hisoblanadi. Rusça Vikipediyaga köra, hudud Şimoliy Germaniya pasttekisligining şarqiy qismida joylaşgan.
ÖzME'ga köra, yer hududining 35 foizini örmonlar qoplagan, rusça Vikipediya bu uluşni 30 foiz deb beradi. Hududdan Xavel va Şpre daryolari oqib ötadi. Tabiatni muhofaza qilişga katta e'tibor beriladi: tabiat parklari, qöriqxonalar va biosfera rezervatlari köp.
Aholisi
13ÖzME 1994-yilda aholini 2,5 million kişi deb körsatgan. Inglizça Vikipediyaga köra, 2024-yil oxirida bu yerda taxminan 2,56 million kişi yaşagan. ÖzME'ga köra, aholi ziçligi Germaniyaning boşqa yerlariga nisbatan past. Potsdamdan taşqari yirik şaharlari — Kotbus, Brandenburg-an-der-Xavel va Frankfurt-na-Odere.
Tarixi
13Inglizça Vikipediyaga köra, Brandenburg 10-asrda vendlar (polab slavyanlari) yerlaridan bosib olingan Şimoliy markadan kelib çiqqan. Rusça Vikipediyaga köra, 1157-yilda Albrext Ayiq Brandenburg qal'asini egallaşi Brandenburg markasining asos solingan sanasi hisoblanadi. Keyinçalik u Muqaddas Rim imperiyasining yirik knyazliklaridan biriga aylangan. ÖzME'ga köra, 1356-yildan Brandenburg hukmdorlari kurfyurst maqomiga ega bölgan, 1415-yildan esa Gogensollernlar sulolasi boşqargan. Brandenburg-Prussiya birlaşmasi keyingi Prussiya qirolligining özagini taşkil etgan.
1815–1947-yillarda Brandenburg Prussiyaning provinsiyasi bölgan. Ikkinçi jahon uruşidan keyin u sovet işğol zonasiga tuşgan, Oder–Neyse çizigidan şarqdagi yerlari Polşaga berilgan. Inglizça Vikipediyaga köra, 1952-yilda Germaniya Demokratik Respublikasi yerni tugatib, uni okruglarga bölgan. 1990-yilda Germaniya birlaşgaç, Brandenburg Federativ Respublikaning beşta yangi yerlaridan biri sifatida qayta tiklangan. 1996-yilda uni Berlin bilan birlaştiriş urinişi muvaffaqiyat qozonmagan.
Xöjaligi
13ÖzME Brandenburgni industrial-agrar hudud deb ta'riflaydi. Qişloq va örmon xöjaligi muhim örin tutadi: buğdoy, javdar, kartoşka, qand lavlagi va moyli ekinlar yetiştiriladi, Berlin atrofida sabzavot va meva ösadi. Transport maşinasozligi, dastgohsozlik, elektronika, energetika, oziq-ovqat va kimyo sanoati rivojlangan. ÖzME'ga köra, Ayzenxyuttenştadtda pölat quyiladi, Kotbus atrofida qönğir kömir qazib olinadi, Frankfurt-na-Oderedagi korxonalar elektrotexnika mahsulotlari işlab çiqaradi. Hududda 13–15-asrlarga oid me'moriy yodgorliklar saqlangan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Brandenburg // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4256 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APABrandenburg. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4256
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4256
Manbalar
3 ta manba- 1Inglizça Vikipediya: Brandenburgen.wikipedia.org
- 2Rusça Vikipediya: Бранденбургru.wikipedia.org
- 3ÖzME, 2-jild, 628-b.manbaa.uz · ÖzME, 2-jild, 628-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.