Ivanovo viloyati
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Ivanovo viloyati — Rossiya Federatsiyasi tarkibidagi viloyat, Markaziy federal okrugga kiradi. Ma'muriy markazi — Ivanovo şahri. ÖzME'ga köra, maydoni 23,9 ming km²; Inglizça Vikipediya uni Rossiyadagi maydoni eng kiçik viloyat deb körsatadi. Viloyat qadimdan töqimaçilik, ayniqsa ip-gazlama işlab çiqariş markazi sifatida tanilgan.12
Tarixi
13ÖzME viloyatning taşkil topgan sanasi sifatida 1929-yil 14-yanvarni körsatadi. Inglizça Vikipediyaga köra esa 1929-yilda Ivanovo sanoat viloyati tuzilgan, 1936-yil 11-martda uning bir qismidan hozirgi Ivanovo viloyati, qolgan qismidan esa Yaroslavl viloyati ajratilgan.
Rusça Vikipediyaga köra, bu hududda qadimgi odamlar asosan yirik daryo va köllar böyida yaşagan; Saxtiş köli atrofida arxeologlar turli qadimgi madaniyatlarga oid ön neçta manzilgohni örgangan. IX—X asrlarda bu yerga slavyanlar köçib kela boşlagan, keyinçalik hudud Rostov-Suzdal knyazligi tarkibiga kirgan. Viloyatning eng qadimgi şaharlari — Ples va Yuryevets.
Tabiati
13Viloyat Şarqiy Yevropa tekisligining markaziy qismida joylaşgan, yer yuzasi asosan tekis. Inglizça Vikipediyaga köra, u şimolda Kostroma, şarqda Nijniy Novgorod, janubda Vladimir, ğarbda Yaroslavl viloyatlari bilan çegaradoş; Volga daryosi viloyatning şimoliy qismidan oqib ötadi. Iqlimi mö'tadil kontinental: qişi uzoq va sovuq, yozi qisqa va iliq. ÖzME'ga köra, yanvarning örtaça harorati —12°, iyulniki 18—19°, yillik yoğin 550—600 mm.
Daryolari Volga havzasiga mansub. Viloyatda Gorkiy suv omborining bir qismi va Volga — Uvod kanali bor, 200 dan ortiq köl mavjud. Tuproqlari asosan podzol va botqoq tuproqlar; hududning 2,9 foizini botqoqliklar, qariyb 1 million gektarini örmonlar egallaydi. Hayvonot olamida malla va oq quyon, tulki, tiyin kabi sutemizuvçilar, karqur, kur va çil kabi quşlar uçraydi.
Aholisi
13ÖzME'ga köra, 2000-yilda viloyatda 1222 ming kişi yaşagan. Inglizça Vikipediyaga köra, 2021-yilgi aholi röyxatida bu raqam 927 828 kişiga tuşgan. Aholining asosiy qismini ruslar taşkil etadi. Eng yirik şaharlari — Ivanovo, Kineşma va Şuya; asosiy turistik markaz — Ples.
Xöjaligi
13ÖzME viloyatni Rossiyaning töqimaçilik (ip-gazlama va ziğir tolasidan gazlama işlab çiqariş) tumanlaridan biri sifatida körsatadi. Ip-gazlama sanoatining asosiy markazlari — Ivanovo, Kineşma, Şuya, Viçuga, Furmanov, Teykovo, Rodniki va Yuja, ziğir gazlamasi markazi esa Privoljsk. Ivanovo şahrida töqimaçilik maşinasozligi, avtokran işlab çiqariş korxonalari joylaşgan. Böyoq va kislotalar işlab çiqariş, oziq-ovqat, yoğoçsozlik va quriliş materiallari sanoati ham rivojlangan.
Qişloq xöjaligida ğalla, kartoşka, tolali ziğir, sabzavot va yem-xaşak ekinlari yetiştiriladi; sut-göşt çorvaçiligi va çöçqaçilik asosiy tarmoqlar hisoblanadi. Palex va Xoluy şaharlari laklangan buyumlarga işlangan miniatyura rassomligi bilan maşhur.
Transport va madaniyat
13Asosiy temir yöl liniyasi — Moskva — Ivanovo — Kineşma. Volga, Teza, Unja va Klyazma daryolarida kemalar qatnaydi. ÖzME'ga köra, viloyatda 7 ta oliy öquv yurti, 5 ta muzey va 3 ta teatr faoliyat körsatgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Ivanovo viloyati // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4277 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAIvanovo viloyati. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4277
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4277
Manbalar
3 ta manba- 1Inglizça Vikipediya: Ivanovo Oblasten.wikipedia.org
- 2Rusça Vikipediya: Ивановская областьru.wikipedia.org
- 3ÖzME, 4-jild, 42–43-b.manbaa.uz · ÖzME, 4-jild, 42–43-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.