Tagliş
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Tagliş (Englog) — tagalog/filipin va ingliz tillarini nutq va yozuvda aralaştirib işlatiş, ya'ni kod almaşinuvi va/yoki kod aralaştiriş hodisasi. Nomi Tagalog va English sözlarining qöşilişidan hosil bölgan.
Tasnifi
13Tagliş — Filipinning eng keng tarqalgan ikki tili, tagalog/filipin va ingliz tillari örtasidagi kod almaşinuvi. Unda tagalog/filipin tili substrat, ingliz tili esa superstrat hisoblanadi. Rus tilidagi maqolada u Manilada paydo bölgan lingua franca sifatida ta'riflanadi.
Taglişning bir neça şakli bor: Coño English, Jejemon va Swardspeak. Swardspeak — Filipin LGBT jamoasi qöllaydigan jargon; unda asosan Filipin inglizçasi, tagalog/filipin, ba'zan sebuano va hiligaynon, şuningdek yapon, koreys, xitoy, sanskrit va boşqa tillardan olingan sözlar işlatiladi. Coño English esa Manilaning boy oilalaridagi yoş avlod orasida paydo bölgan sotsiolekt; unda, oddiy Taglişdan farqli ravişda, ingliz tili substrat, tagalog/filipin esa superstrat.
Tarqalişi va sözlaşuvçilar
13Tagliş Filipinda keng tarqalgan va şaharlaşgan hamda/yoki ma'lumotli örta tabaqa orasida de-fakto lingua franca bölib qolgan. Norasmiy vaziyatlarda u «sözlaşiş va yozişning odatiy qabul qilingan uslubi» hisoblanadi. Dastlab Katta Manilada şakllangan bölsa-da, keyinçalik tagalog ona tili bölmagan hududlarga ham yoyilgan. Undan çet eldagi filipinliklar, jumladan Avstraliya, AQSH, Kanada va boşqa inglizzabon mamlakatlardagilar ham foydalanadi.
Tarixi
13«Tagliş» sözining eng qadimgi qöllanişi 1973-yilga borib taqaladi. Kamroq uçraydigan «Tangliş» şakli 1999-yildan qayd etilgan.
Xususiyatlari
13Lingvist Mariya Lurdes Bautista Filipinda kod almaşinuvining ikki turini ajratadi: yetişmovçilikka asoslangan va malakaga asoslangan. Birinçisida til bilimi yetarli bölmagan kişi öziga tanişroq tilga qaytadi; bu yoş bolalarda köp uçraydi. Ikkinçisida kişi ikkala tilni töliq egallagan bölib, ular örtasida erkin almaşadi; orollarda asosiy tur şu. Bautista buning sababini «kommunikativ samaradorlik» deb atagan. Rosalina Morales Gule esa sabablar sifatida aniqlik, ötiş, hazil effekti, muhit yaratiş, ijtimoiy masofani qisqartiriş yoki oşiriş, özini körsatiş va sirni saqlaşni sanagan.
Usullar orasida: old qöşimça, orttirma va infikslar bilan ikki tilli fe'llar yasaş (masalan, Nagse-sweat ako — «Men terlayotgan edim»); morfema, söz, ibora yoki gap darajasida almaşiş; tagalog tilidagi «fe'l–ega–töldiruvçi» tartibini inglizça «ega–fe'l–töldiruvçi» tartibiga almaştiriş. Ingliz fe'l va ba'zi otlari tagalogça qöşimçalar va birinçi tovuşni takrorlaş orqali fe'l ildizi bölib keladi, imlosi odatda inglizça qoladi: magda-drive («haydaydi»), nag-Internet («internetdan foydalangan»).
Rus tilidagi maqolaga köra, ingliz sözlari köpinça kesim vazifasida keladi va tagalogça sözlardan qisqaroq böladi; şu sababli telefon xabarlarida inglizça sözli xabarlar qisqaroq çiqadi.
Coño English'da fe'llar inglizça «make» va tagalog fe'l ildizi bilan yasaladi, ba'zan ispança sözlar (baño, tostado, jamón) işlatiladi.
Norasmiy xarakteri tufayli ingliz va tagalog tillarining preskriptivistlari uni qöllaşni ma'qullamaydi. Şunga qaramay, Taglişda yozilgan zamonaviy kitoblar bor, masalan, Kirsten Nimveyning «Bullet With A Name» (2018) va Harkin Deksimirening «Aeternum Dream» (2018) asarlari.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Tagliş // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/65 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APATagliş. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/65
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/65
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.