Marmar

+ Marmar (lotinça marmor, yunonça marmaros — «yaltiroq toş») — asosan kalsit mineralidan tarkib topgan kristalli metamorfik toğ jinsi. ÖzME'ga köra, u ohaktoş yoki dolomitning töla qayta kristallanişi natijasida hosil böla…

+ ## Hosil böliş jarayoni

+ Rusça Vikipediyaga köra, marmar metamorfizm jarayonida, ya'ni ma'lum fizik-kimyoviy şaroitda organik kelib çiqişli çökindi jins — ohaktoşning tuzilişi tubdan özgarişi natijasida yuzaga keladi. Mohiyatan marmar qayta kris…

+ ## Tarkibi va xossalari

+ ÖzME'ga köra, marmar asosan kalsitdan (CaCO3) iborat, oz miqdorda magniy, temir va boşqa elementlarning oksidlari ham bor. Tarkibida magniy oksidi köp bölgan turi dolomitli marmar deyiladi. Kvars, xalsedon, limonit, xlor…

+ ÖzME'ga köra, mineral donalarining kattaligiga qarab (0,05–2,25 mm) mayda, örtaça va yirik donali marmarlar ajratiladi. Mayda donali marmar sifatliroq hisoblanadi, çunki unda ğovak va darzlar kam böladi; tuzilişi bir xil…

+ Marmarning rangi — oq, qora, kulrang, qizil, puşti, sarğiş, yaşil, jigarrang — undagi kimyoviy va mexanik aralaşmalarga boğliq. Rusça Vikipediyaga köra, rangli marmarlar köpinça ola-bula yoki yöl-yöl naqşli böladi, rang …

+ ## Qazib oliniş va işlatiliş

+ ÖzME'ga köra, quriliş amaliyotida sayqal beriş mumkin bölgan örtaça qattiqlikdagi barça metamorfik jinslar — haqiqiy marmar, marmarlaşgan ohaktoş, ziç dolomit, karbonatli breçiya va konglomeratlar ham marmar deb ataladi.…

+ Bir tekis oq yoki qora marmar qadimdan haykaltaroşlikda qöllanib kelinadi. Rusça Vikipediyaga köra, Qadimgi Yunoniston haykaltaroşlari Paros va Pentelikon konlarining marmaridan foydalangan, Italiyadagi Karrara atrofida …

+ ## Konlari

+ ÖzME'ga köra, marmar konlari Özbekiston, Qozoğiston, Rossiya (Kareliya, Ural, Sibir), Armaniston, Italiya, Gretsiya, Fransiya, Norvegiya, Kuba, AQŞ va boşqa mamlakatlarda bor. Özbekistonda sanoat ahamiyatiga ega konlar q…