Maxmur

+ Maxmur (asl ismi Mahmud; tuğilgan yili noma'lum — 1844, [[m:752|Qöqon]]) — özbek mumtoz adabiyotining hajvçi şoiri, Qöqon adabiy muhitining vakili. Uning otasi Mulla Şermuhammad «Akmal» taxallusi bilan şe'r yozgan şoir v…

+ ## Hayoti

+ Rusça Vikipediyada keltirilişiça, şoirning otasi Mulla Şer Qöqon yaqinidagi Boytuman qişloğidan bölib, yoşligida şaharga köçib kelgan, madrasada dars bergan va şariat masalalari böyiça maslahatçi bölib işlagan. Maxmur bo…

+ Otasi vafotidan keyin şoirning moddiy ahvoli yanada oğirlaşgan. ÖzME uning şaxsiy hayoti mehnat va mahrumliklar bilan ötganini, bu esa şe'rlarining kayfiyatiga ham köçganini ta'kidlaydi. Manbalarda Maxmur riyokorlik va i…

+ ## Ijodi

+ Maxmurning töliq devon tuzgan-tuzmagani ma'lum emas. ÖzME'ga köra, 1950-yilda adabiyotşunoslar Pölatjon Qayumov va Asqarali Çarxiy izlanişlari natijasida Qöqondan uning özbekça va forsça şe'rlari jamlangan qölyozma topil…

+ Asarlarining asosiy qismi davrdagi adolatsizlik, zulm va huquqsizlikni foş etişga qaratilgan. Köpinça bu norozilik taqdirdan, «berahm çarx»dan nolayotgan lirik qahramon tilidan aytiladi.

+ Şoirning eng maşhur asari — «Hapalak» hajviyasi. Unda onasining tuğilgan qişloği bölgan Hapalakning vayronaga aylangan körinişi, qişloq ahlining oç-yalanğoç turmuşi tasvirlanadi. Rusça Vikipediyaga köra, bu şe'rda bir qi…

+ Maxmurning köpgina hajviyalari aniq şaxslarga qaratilgan: «Isqotiy», «Amakim», «Xöja Mir Asad hajvi», «Hajvi Atoyi poraxör» va boşqalar. ÖzME alohida ajratgan usullardan biri — personajning özini özi foş qilişi; Hoji Niy…

+ ## Ta'siri

+ Rusça Vikipediyaga köra, Maxmur 19-asr boşida şe'riyatdagi saroy yönalişi vakili Fazliyga qarşi keskin çiqqan. Uning hajviy an'analarini 19-asr oxiri va 20-asr boşlarida [[m:1576|Muqimiy]], Zavqiy va Avaz Ötar davom etti…