Metod
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 24-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Метод→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 186
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Metod (yunonça methodos — «tadqiqot yöli», «biliş yöli») — biror maqsadga erişiş, voqelikni amalda va nazariy jihatdan örganiş hamda bilib oliş uçun qöllanadigan yöl-yöriqlar va usullar majmui. ÖzME'ga köra, bu atama fal…
+ ## Kelib çiqişi va mohiyati
+ ÖzME'ga köra, metodning ildizlari kişilarning amaliy faoliyatiga borib taqaladi. Biror işning metodini egallagan odam uni boşqalarga qaraganda tezroq, osonroq va sifatliroq bajaradi, metodni bilmagan kişi esa ayni iş uçu…
+ Inson dastlab atrofdagi narsa va hodisalarni kuzatgan, ularni bir-biri bilan soliştirib, öxşaş va farqli jihatlarini aniqlagan va şu asosda bilim töplagan. Fanlar rivojlangan sari ularda qöllanadigan usullar ham takomill…
+ ## Metod va nazariya
+ ÖzME'ga köra, ilmiy metodning asosiy mazmunini amaliyotda tasdiqlangan ilmiy nazariyalar taşkil etadi: har qanday nazariya mohiyatan metod vazifasini ham bajaradi. Metod esa öz navbatida yangi nazariya va qonuniyatlarni …
+ Ensiklopediya ta'kidlaşiça, ayrim yirik kaşfiyotlarga qaraganda olimning ularga erişişda qöllagan metodi köproq qimmatga ega böliş mumkin, çunki boşqa tadqiqotçilar ham şu metodga tayanib yangi kaşfiyotlar qilişi mumkin.…
+ ## Turlari
+ ÖzME biliş metodlarini qamrovi böyiça uç guruhga ajratadi. Birinçisi — barça fanlarda va bilişning hamma bosqiçlarida qöllanadigan eng umumiy, universal metodlar. Ikkinçisi — bir neça yoki barça fanlarda işlatiladigan, a…
+ Rusça Vikipediyada metodning keng tarqalgan xillari sifatida analitik, deduktiv, induktiv, dialektik, qiyosiy, intuitiv va eksperimental metodlar sanab ötiladi. Matematikada metod masalani yeçiş usuli yoki algoritmning s…
+ ## Tarixdagi örni
+ ÖzME'ga köra, Örta Osiyo olimlaridan [[m:1097|Al-Forobiy]], Xorazmiy, [[m:1094|Abu Rayhon Beruniy]], [[m:1091|Abu Ali ibn Sino]] va boşqalar ilmiy metodlarni rivojlantirişga katta hissa qöşgan. Xorazmiy olimlarni uç toif…
+ Yangi davr Yevropasida F. Bekon, G. Galiley, R. Dekart, G. Leybnits kabi mutafakkirlar metod masalalariga maxsus asarlar bağişlagan. Rusça Vikipediyaga köra, Dekartning «Metod haqida mulohaza» asari zamonaviy ilmiy metod…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 24-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 5-jild, 460–461-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 159
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)