Mirzaali Muhammadjonov
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Mirzaali Muhammadjonov (Mirzaali Valiyeviç Muhammadjonov; 1914–2000) — özbek agronom olimi va davlat arbobi, Özbekiston Fanlar akademiyasining akademigi, qişloq xöjaligi fanlari doktori, professor. Ğözaçilik agrotexnikasi, almaşlab ekiş va suğoriladigan tuproqlar unumdorligi böyiça köplab tadqiqotlar muallifi. Sovet davrida Özbekiston hukumatida qişloq xöjaligi sohasidagi yuqori lavozimlarda işlagan.1
Hayoti va faoliyati
13ÖzME'ga köra, Muhammadjonov 1914-yil 1-dekabrda hozirgi Farğona viloyatining Bağdod tumanidagi Konizar qişloğida tuğilgan. 1936-yilda Samarqanddagi Özbekiston qişloq xöjaligi institutini tugatib, Buxoro viloyatidagi Şofirkon maşina-traktor stansiyasida boş agronom bölib işlagan. 1937–1941-yillarda Butunittifoq ğözaçilik ilmiy-tadqiqot institutida (SoyuzNIXI) aspirant va bölim mudiri bölgan.
Ikkinçi jahon uruşi yillarida u Özbekiston Davlat kontroli xalq komissarining birinçi örinbosari lavozimida işlagan. Keyin dehqonçilik xalq komissari va vaziri, söngra sovxozlar vaziri bölgan. Bir vaqtning özida Fanlar akademiyasining Qişloq xöjaligi institutiga rahbarlik qilgan. 1952-yilda akademiyaning haqiqiy a'zosi va boş ilmiy kotibi etib saylangan. 1953–1957-yillarda Özbekiston qişloq xöjaligi vaziri, 1957–1960-yillarda esa Vazirlar Kengaşi raisining örinbosari bölgan.
1960-yillarda Muhammadjonov Ösimliklar eksperimental biologiyasi institutida bölim mudiri, keyinroq institut direktori bölib işlagan. ÖzME'ga köra, u 1967–1970-yillarda Afğonistonda, 1972–1976-yillarda Hindistonda SSSR elçixonasi huzurida qişloq xöjaligi böyiça maslahatçi bölgan. Keyinçalik Butunittifoq ösimlikşunoslik institutining Örta Osiyo tajriba stansiyasi direktori, VASXNIL Örta Osiyo bölimi prezidiumi raisining örinbosari lavozimlarida faoliyat körsatgan. 1981-yildan YuNESKOning «Inson va biosfera» dasturi böyiça Özbekiston milliy qömitasiga raislik qilgan, 1987–1992-yillarda Agrosanoat kompleksi oliy maktabida kafedra mudiri bölgan. Olim 2000-yil 18-martda vafot etgan; rusça Vikipediyaga köra, Konizarda.
Ilmiy işlari
13ÖzME'ga köra, Muhammadjonovning tadqiqotlari ğöza, makkajöxori, beda va boşqa ekinlar biologiyasi hamda agrotexnikasi, almaşlab ekiş, suğoriladigan tuproqlar unumdorligini oşiriş, intensiv suğorma dehqonçilik va qişloq xöjaligi iqtisodiyotiga bağişlangan. Rusça Vikipediyaga köra, u ğözani egatlar orasidan suğoriş usulini taklif etgan va ğöza vilti kasalligiga qarşi kuraş böyiça Butunittifoq muvofiqlaştiruvçi kengaşiga raislik qilgan. 1962-yilda doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan.
Uning asosiy asarlari qatorida «Ğöza agrotexnikasi» (1953), paxtaçilik tumanlarida almaşlab ekiş va haydalma qatlamni çuqurlaştiriş haqidagi monografiya (1962), suğoriladigan tuproqlar unumdorligini tubdan oşiriş tizimiga oid kitob (1978) bor. Rusça Vikipediyaga köra, olim Hindistonda ğözaçilik va şoliçilik haqida ham kitoblar yozgan.
Mukofotlari
13ÖzME'ga köra, Muhammadjonov 1964-yilda Özbekistonda xizmat körsatgan fan arbobi unvonini olgan, 1994-yilda «Şuhrat» medali bilan taqdirlangan. Rusça Vikipediya uning Lenin ordeni, Mehnat Qizil Bayroq ordeni va Afğonistonning «Yulduz» ordeni bilan ham mukofotlanganini qayd etadi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Mirzaali Muhammadjonov // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3985 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAMirzaali Muhammadjonov. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3985
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3985
Zamondoşlari
Manbalar
2 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Мухамеджанов, Мирза-али Валиевичru.wikipedia.org
- 2ÖzME, 6-jild, 935–936-b.manbaa.uz · ÖzME, 6-jild, 935–936-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.