Murat Nasirov

Murat Ismailoviç Nasirov (1969-yil 13-dekabr, Olmaota — 2007-yil 19-yanvar, Moskva) — uyğur kelib çiqişli sovet, qozoğiston va rus estrada xonandasi hamda qöşiq muallifi. U „Malçik xoçet v Tambov“, „Ya — eto ti“, „Kto-to prostit“ kabi qöşiqlari bilan tanilgan.

Nasirov Olmaota şahrida uyğur oilasida tuğilgan. Onasi Xotira Niyozovna plastmassa buyumlari zavodida işlagan, otasi Ismoil Söfi Nasirov taksi haydovçisi bölgan; ota şuningdek şoir bölib, Qur'onni yoddan bilgan, xalq qöşiqlarini kuylagan va uyğur xalq çolğularini çalgan. Murat oilaning kenja farzandi edi, uning ikki opasi (Farida va Marita) hamda ikki akasi (Najot va Rişat) bölgan.

U Olmaotadagi 111-maktabni tugatgan, matematika va fizikaga qiziqqan. 8 yoşidan gitara çalişni örgana boşlagan. Maktabdan keyin Aşxoboddagi armiya xizmati davomida diviziyaning musiqiy guruhi bilan qöşiq kuylagan. Armiyadan söng Moskvadagi Gnessin nomli musiqa bilim yurtining vokal bölimida öqigan.

Rus Vikipediyasiga köra, 1991-yilda u „Yalta-91“ tanlovida gran-pri olgan. 1990-yillarning boşlarida Disneyning „Darkwing Duck“ va „Ördaklar sarguzaşti“ animatsion serialining rus tilidagi versiyalari uçun kiriş qöşiqlarini ijro etgan. 1994-yilda „A'Studio“ guruhining „Soldat lyubvi“ dasturida qatnaşgan. Prodyuseri Arman Davletyarov bilan uni A'Studio gitaraçisi Baglan Sadvakasov taniştirgan. 1995-yilda „Soyuz“ studiyasida kiçik töplami çiqqan, ammo u yaxşi sotilmagan.

Şoir Sergey Xarin braziliyalik Carrapicho guruhining „Tic Tic Tac“ qöşiği uçun rusça matn yozgan — „Malçik xoçet v Tambov“. Nasirov uni eng yaxşi ijro etgan va qöşiq uni maşhur qilgan. Keyinçalik u bu qöşiq öz uslubiga yaqin emasligidan, lekin konsertlarning ajralmas qismiga aylanganidan afsuslanganini aytgan.

1997-yilda „Kto-to prostit“ albomi çiqdi. Alyona Apina bilan birga gastrollar uyuştirib, „Lunnie noçi“ qöşiğini duetda kuylagan; ular 1998-yil 1- va 2-aprelda Rossiya davlat markaziy konsert zalida çiqiş qilgan. Keyingi albomlari: „Moya istoriya“ (1998), „Vsyo eto bilo ne so mnoy“ (2000), „Razbudi menya“ (2002) va uyğurça „Kaldim Yalguz“ (2004). Oxirgi albomda uyğur milliy hamda zamonaviy çolğulardan foydalangan. 2004-yilda Alla Pugaçeva taklifiga köra „Fabrika zvyozd-5“ dasturida iştirok etgan. 2005-yil 28-fevralda Olmotada „Day mne znat“ konserti ötgan.

U 1997-yilda „Malçik xoçet v Tambov“ va 1998-yilda „Ya — eto ti“ qöşiqlari uçun „Oltin Gramafon“ mukofotini olgan. „Moya istoriya“ albomi 2014-yilda „Afişa“ jurnalining „30 ta eng yaxşi rus pop albomi“ röyxatiga kiritilgan.

Xotini — qöşiqçi Natalya Boyko (taxallusi Selena); ular 1999-yilda uyğur an'analariga köra turmuş qurgan. Qizi Liya 1996-yilda, öğli Akim 2000-yilda tuğilgan.

Nasirov 2007-yil 19-yanvardan 20-yanvarga ötar keçasi Moskvadagi uyi balkonidan yiqilib halok bölgan. Sabablari noma'lum qolgan. Otopsiyada giyohvand moddalar izi topilmagan. Ba'zi rasmiy ma'lumotlarga köra bu öz joniga qasd bölgan, ammo yaqinlari uning tuşkun emasligini aytib, bu versiyani bahslaşgan; gazetalarda suratga olişda ehtiyotsizlik tufayli yiqilgan bölişi mumkinligi ham körib çiqilgan. U Olmotadagi Zarya Vostoka qabristoniga otasining yoniga dafn etilgan.

Ostonadagi köçalardan biriga Murat Nasirov nomi berilgan.