Nurota toğlari

+ Nurota toğlari — Özbekistondagi toğ tizimi, Turkiston tizmasining şimoli-ğarbga yönalgan tarmoği. ÖzME'ga köra, toğlar Navoiy, Samarqand va Jizzax viloyatlari hududida çözilgan va bir-biriga parallel ikki tizmadan iborat…

+ ## Joylaşuvi va tuzilişi

+ Janubi-şarqda Sangzor daryosi vodiysidagi Ilonötti darasi Nurota toğlarini Molguzar tizmasidan ajratadi; Rusça Vikipediyada bu dara «Temur darvozasi» nomi bilan keltirilgan. Toğlarning janubida Zarafşon botiği, şimolida …

+ Şimoliy tizma töğridan töğri Nurota tizmasi yoki Şimoliy Nurota deb ataladi. Uning janubi-şarqiy qismini Sovurbel dovonidan Sangzor daryosigaça 70 km ga çözilgan Qöytoş toğlari egallaydi. Tizmaning markaziy qismi eng bal…

+ Janubiy Nurota bir neça meridian yönalişidagi vodiylar bilan bölingan alohida toğlardan — Ğubdintoğ, Qaroqçitoğ, Oqtoğ va Qoratoğdan tuzilgan. Ularni Qöşrabot, Qöytoş va Nurota çuqurliklari bir-biridan ajratib turadi.

+ ## Geologiyasi

+ ÖzME'ga köra, toğlar paleozoy erasining ohaktoş, qumtoş va slanetslaridan, metamorfik va otqindi jinslardan tarkib topgan. Past qismlar va botiqlarda neogen hamda törtlamçi davr yotqiziqlari tarqalgan. Tizmalar gersin bu…

+ ## Iqlimi va suvlari

+ Etaklarda yoz issiq va quruq, qiş nisbatan yumşoq keladi; yuqoriga kötarilgan sari havo salqinlaşadi va yoğin köpayadi. ÖzME ma'lumotiga köra, yillik örtaça harorat 13,4—14,4°, yillik yoğin 251—452 mm, qor qalinligi 15—3…

+ Toğlardan Osmonsoy, Uxumsoy, Majrumsoy, Sentabsoy kabi köplab soylar boşlanadi. Ular kamsuv bölgani uçun tekislikka çiqqaç suğorişga sarflanadi yoki qurib qoladi, bahorda esa sel kelişi mumkin.

+ ## Ösimlik va hayvonot dunyosi

+ Toğlarda asosan böz tuproqlar, 1600—1700 m balandlikda jigarrang tuproqlar tarqalgan. Pastki qismda efemer ösimliklar, butazor va daraxtlardan bodom, yonğoq, na'matak, dölana uçraydi, yuqorida arçazorlar bor. Toğ eçkisi,…