Örta Çirçiq tumani
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Örta Çirçiq tumani — Özbekistonning Toşkent viloyati tarkibidagi tuman. ÖzME'ga köra, u 1926-yil 29-sentabrda taşkil etilgan, maydoni 0,51 ming km². Hududining katta qismi Çirçiq daryosi bilan Toşkent kanali orasida yotadi. ÖzME'da tuman markazi sifatida Töytepa şahri körsatilgan; Özbekça Vikipediyaga köra, 2017-yilda Nurafşon şahri tuman tarkibidan alohida ma'muriy birlik sifatida ajralib çiqqan va endi tuman markazi Qorasuv şaharçasidir.1
Çegaralari va tarkibi
1,3Tuman şimoli-şarqda Yuqori Çirçiq, şarqda Ohangaron tumanlari, şimolda Toşkent şahri va Zangiota tumani, ğarbda Quyi Çirçiq, janubda esa Oqqörğon va Piskent tumanlari bilan qöşni. ÖzME'ga köra, 2004-yilda tumanda bitta şahar (Töytepa), ikkita şaharça (Tuyaböğiz va Yangihayot) va ön uçta qişloq fuqarolar yiğini — Angor, Döstlik, Istiqlol, Navoiy, Oqota, Uyşun, Paxtakor, Paxtaobod, Yunuçqala, Yangiturmuş, Örtasaroy, Qorasuv va boşqalar bölgan.
Tabiati
1,3Tuman Çirçiq daryosining çap qirğoğidagi tekislikda joylaşgan. Iqlimi kontinental: qiş sovuq, yoz issiq. ÖzME'ga köra, yanvarning örtaça harorati 0—4° atrofida bölib, ayrim yillari −20° gaça sovuq tuşadi, iyulda esa örtaça 28—30°, eng issiq kunlari 41—42° kuzatiladi. Yillik yoğin 450—460 mm, vegetatsiya davri 300 kun.
Hudud orqali Polvonov nomidagi Toşkent kanali va Qorasuv kanali ötadi, şimoli-ğarbiy çekkasidan Çirçiq daryosi oqadi. Özbekça Vikipediyaga köra, janub tomondan Ohangaron daryosi ham ötadi. Tumanning janubida «Toşkent dengizi» deb ataluvçi Tuyaböğiz suv ombori bor. Tuproqlari asosan böz tuproq; yovvoyi ösimliklardan şöra, qamiş va yulğun, hayvonlardan çiyaböri, tulki va yumronqoziq uçraydi.
Aholisi
1,3Aholining köpçiligi özbeklar, şuningdek qozoq, tatar, rus, koreys va boşqa millat vakillari yaşaydi. ÖzME'ga köra, 2004-yilda tumanda 163,4 ming kişi istiqomat qilgan, ulardan 38,7 mingi şahar aholisi bölgan. Özbekça Vikipediyaga köra, Nurafşon ajralib çiqqanidan keyin aholi soni kamaygan va 2023-yil fevral holatiga 132 285 kişini taşkil etgan.
Xöjaligi
1,3ÖzME'ga köra, tuman qişloq xöjaligi asosan paxtaçilik va ğallaçilikka ixtisoslaşgan: suğoriladigan yerlarda paxta va don, şuningdek kartoşka, sabzavot, poliz va yem-xaşak ekinlari yetiştiriladi. 2005-yilda xöjaliklarda 32 ming boş qoramol, 321,7 ming qöy-eçki, 205,2 ming parranda boqilgan. Sanoatda Özbekiston—Koreya «Kabul—Töytepa» ip yigiriş-töquv korxonasi, paxta tozalaş zavodlari, quriliş materiallari va tikuvçilik korxonalari faoliyat körsatgan.
Ijtimoiy soha va transport
1,3Tumanda Respublika şolikorlik ilmiy-tadqiqot instituti joylaşgan. ÖzME'ga köra, bu yerda 74 ta umumta'lim maktabi, akademik litsey, gimnaziya, ikki kasb-hunar kolleji, san'at va sport maktablari, madaniyat uyi, stadionlar hamda tibbiyot muassasalari bölgan. Tuman avtomobil yöllari orqali Toşkent bilan boğlangan, hududidan Toşkent—Angren temir yöli ötadi. 1932-yildan «Maş'al» tuman gazetasi çiqadi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Örta Çirçiq tumani // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3832 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAÖrta Çirçiq tumani. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3832
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3832
Manbalar
2 ta manba- 1Özbekça Vikipediya: Örta Çirçiq tumaniuz.wikipedia.org
- 2ÖzME, 10-jild, 173-b.manbaa.uz · ÖzME, 10-jild, 173-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.