Hijo

Hijo (arab. — böğin) — şe'riy nutqning ritmik birligi, ya'ni sözning bir nafas zarbi bilan aytiladigan qismi. H. köpinça, tilşunoslikdagi böğin tuşunçasiga töğri keladi, ba'zan böğindan farkli ölaroq undoş tovuşning özidan ham tuzilişi mumkin. Mas,

Vasl bogi / içra sendek / şohi zolim/ körmadim,

Işq kuyi/da özimdek/ notavone topmadim. (Alişer Navoiy)

baytidagi vasl, işq sözlaridagi l va q. undoşlari mustaqil H.ni taşkil etadi. H. talaffuziga ketgan vakt va tuzilişiga köra ikkiga bölinadi; çöziq (—) va qisqa (V) H. Çöziq H. unli bilan tugasa, qisqasiga nisbatan çöziqroq talaffuz qilinadi yoki undoş bilan tugaydi (çunonçi, yuqoridagi: Vas-l boği kabi).

H.lar ruknlarni taşkil etadi (yuqoridagi baytda 8 ta rukn bor). Aruz vaznidagi şe'rlar uçun qisqa va çöziq H.larning muayyan bir tartib — nisbatda kelişi va bundan hosil böladigan ruknlar asos bölsa, barmoq vaznidagi şe'rlar ritmida böğinlarning soni va turoqlar asos böladi (yana q. Barmoq tizimi, Şe'r tuzilişi, Şerşunoslik).