Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Oşlaş

    Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 298–299-b. — ziyouz.com

    Oşlaş OŞLAŞ, teri oşlaş — maxsus moddalar, eritmalar (q. Oşlovçi moddalar) b-n teri va möynani işlaş, terining junini tökiş (yalanğoçlaş). Terini O. b-n odamlar qadimdan şuğullanişgan. Ibtidoiy odamlar kiyim örnida hayvon terisini yopinib yurişgan. Ular asta-sekin teri O.ni, unga kimyoviy va mexanik işlov berib, undan çarm tayyorlaşni, çarmdan poyabzal va kiyim-boş tikişni örganib olişgan. Örta Osiyo şahar va qişloqlarida xam teri O. hunari maşhur bölgan, dastlabki teri O. dökonlari 19-a. 2-yarmida paydo bölgan. 20-a. boşlarida artellar, z-dlar taşkil böla boşlagan. Pekin xususiy teri oşlovçilar ham saklanib qolgan (ular hozir ham mavjud). O. z-dlarda çanlar, barkaslar, barabanlarda amalga oşiriladi. O. jarayonida jun qiriş maşinasi, silliklaş maşinasi va b. maşina xamda apparatlardan foydalaniladi (yana q. Könçilik, Kön-poyabzal sanoati).

    Q.: Kön-Poyabzal sanoati, Könçilik, Oşlovçi moddalar

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ОШЛАШ, тери ошлаш — махсус моддалар, эритмалар (қ. Ошловчи моддалар) б-н тери ва мўйнани ишлаш, терининг жунини тўкиш (яланғочлаш). Терини О. б-н одамлар қадимдан шуғулланишган. Ибтидоий одамлар кийим ўрнида ҳайвон терисини ёпиниб юришган. Улар аста-секин тери О.ни, унга кимёвий ва механик ишлов бериб, ундан чарм тайёрлашни, чармдан пойабзал ва кийим-бош тикишни ўрганиб олишган. Ўрта Осиё шаҳар ва қишлоқларида хам тери О. ҳунари машҳур бўлган, дастлабки тери О. дўконлари 19-а. 2-ярмида пайдо бўлган. 20-а. бошларида артеллар, з-длар ташкил бўла бошлаган. Пекин хусусий тери ошловчилар ҳам сакланиб қолган (улар ҳозир ҳам мавжуд). О. з-дларда чанлар, баркаслар, барабанларда амалга оширилади. О. жараёнида жун қириш машинаси, силликлаш машинаси ва б. машина хамда аппаратлардан фойдаланилади (яна қ. Кўнчилик, Кўн-пойабзал саноати).

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.