Qattiq eritmalar

Qattiq eritmalar — 2 yoki undan ortiq komponentdan taşkil topgan özgaruvçan tarkibli, 1 jinsli kristall yoki amorf moddalar. Komponentlar orasidagi miqdoriy nisbat özgarganida ham Q.e.ning 1 jinsliligi saqlanib qoladi. Q.e. hosil qiliş xususiyati köpçilik qattiq moddalarga mansubligi uçun köpgina tabiiy va sun'iy moddalar Q.e. holida mavjud. Gidridlar vodorod bilan, karbidlar uglerod bilan, nitridlar azot bilan, oksidlar kislorod bilan Q.e. hosil qiladi. Metallar orasida hosil böladigan Q.e., ayniqsa, katta ahamiyatga ega, çunki bunda ularning plastikligi deyarli kam özgarib, qattiqligi, mustahkamligi va elektrga qarşiligi ortadi.

Barça Q.e. 3 guruhga bölinadi: singiş bilan hosil böladigan Q.e.; örin oliş bilan yuzaga keladigan Q.e.; defekt tuzilişga ega ayriliş Q.e. Ayriliş Q.e. eritma hosil qilgan moddaning kristall panjarasida zarralar bilan band bölmagan böş örinlar mavjudligi bilan tafsiflanadi. Singiş bilan hosil böladigan Q.e. vujudga kelganda eruvçi moddaning atomlari erituvçi metallning kristall panjarasida tugunlararo fazoviy böşliqqa joylaşadi (temirda uglerodning erişi bunga misol böla oladi). Örin oliş bilan hosil böladigan Q.e.da eruvçi metall atomlari bilan erituvçi metall atomlari kristall panjara tugunlarida bir-biri bilan örin almaşadi (mas, misning nikel bilan, natriy bromidning natriy xlorid bilan bölgan Q.e.i).

Q.e. texnikada qöllanadigan eng zarur qotişmalar asosini taşkil etadi. Mas, maşina va stanoklar yasaşda işlatiladigan qotişmalar (q. Böşatiş, Pölatni toblaş, Metallarni işlaş), zanglamaydigan, kislotaga çidamli pölatlar, bronza, jez. Alyuminiy va magniyning boşqa metallar bilan hosil qilgan yengil va öta yengil Q.e.i juda mustahkam bölib, ular elektr tokining ötişiga juda katta qarşilik körsatadi. Turli şişalar ham Q.e.ga misol böla oladi.