Şaharlararo telefon aloqa
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 77-b. — ziyouz.com
Şaharlararo telefon aloqa — oğzaki axborotni bir şahardan ikkinçi şaharga uzatiş va qabul qiliş. Sim orqali uzatiladigan yoki radiosignallar orqali tarqatiladigan elektr signallari bilan amalga oşiriladi. Turli şaharlardagi abonentlar orasida sözlaşişni ta'minlaydi. Ş. t. a. telefon styasidan qölda, yarim avtomatik va avtomatik tarzda amalga oşiriladi. Qölda ulaşni telefon kommutatori bilan jihozlangan styalardagi telefonistlar amalga oşiradi (hozir kamdankam qöllanadi). Yarim avtomatik ulaşda aloqa şaharlararo avtomatik telefon styalarda telefonist qatnaşgan hodda amalga oşiriladi. Telefonistning iş joyida nomer tergiç bölib, buyurtma qabul qilinganidan söng çaqiriladigan abonentning nomerini teradi, keyin abonentlarni ulaş avtomatik amalga oşadi. Avtomatik ulaşda abonent öz telefon apparatida boşqa şaharning kodini va abonent nomerini terib, u bilan töğridantöğri aloqa boğlaydi. Ş.t.a. şaharlararo avtomat telefon styalari (ŞATS), avtomat kommutatsiya uzellari (AKU), ularni özaro biriktiruvçi aloqa liniyalari majmuidan iborat. AKU şaharlararo kanallarni töğridantöğri (tranzit tarzda) ulaydi (yana q. Telefon aloqa, Telefon stansiyasi, Telefon tarmoqlari).
Q.: Telefon aloqa, Telefon stansiyasi, Telefon tarmoqlari
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ШАҲАРЛАРАРО ТЕЛЕФОН АЛОҚА — оғзаки ахборотни бир шаҳардан иккинчи шаҳарга узатиш ва қабул қилиш. Сим орқали узатиладиган ёки радиосигналлар орқали тарқатиладиган электр сигналлари билан амалга оширилади. Турли шаҳарлардаги абонентлар орасида сўзлашишни таъминлайди. Ш. т. а. телефон стясидан қўлда, ярим автоматик ва автоматик тарзда амалга оширилади. Қўлда улашни телефон коммутатори билан жиҳозланган стялардаги телефонистлар амалга оширади (ҳозир камданкам қўлланади). Ярим автоматик улашда алоқа шаҳарлараро автоматик телефон стяларда телефонист қатнашган ҳодда амалга оширилади. Телефонистнинг иш жойида номер тергич бўлиб, буюртма қабул қилинганидан сўнг чақириладиган абонентнинг номерини теради, кейин абонентларни улаш автоматик амалга ошади. Автоматик улашда абонент ўз телефон аппаратида бошқа шаҳарнинг кодини ва абонент номерини териб, у билан тўғридантўғри алоқа боғлайди. Ш.т.а. шаҳарлараро автомат телефон стялари (ШАТС), автомат коммутация узеллари (АКУ), уларни ўзаро бириктирувчи алоқа линиялари мажмуидан иборат. АКУ шаҳарлараро каналларни тўғридантўғри (транзит тарзда) улайди (яна қ. Телефон алоқа, Телефон станцияси, Телефон тармоқлари).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.