Pegmatitlar
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Пегматит→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 127
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Pegmatit (yunonça «pegmatos» — «boğlaniş, mustahkam aloqa») — juda yirik yoki ulkan kristallardan tuzilgan, köpinça nodir minerallarga boy intruziv magmatik toğ jinsi. ÖzME'ga köra, pegmatitlar asosan nordon tarkibli, kö…
+ ## Atamaning tarixi
+ ÖzME'ga köra, «pegmatit» atamasini 1801-yilda fransuz mineralogi Rene Just Ayui «yozma granit», «grafik pegmatit» yoki «yahudiy toşi» deb ataladigan jinsni belgilaş uçun fanga kiritgan. Rusça Vikipediyaga köra, bu jinsda…
+ ## Tarkibi va xossalari
+ Pegmatitlarga kristallarning zonalar böylab joylaşuvi, uçuvçan komponentlarga (suv, karbonat angidrid, ftor, xlor, bor) boy minerallar xos. ÖzME'ga köra, asosiy minerallardan taşqari ularda litiy, rubidiy, seziy, berilli…
+ Pegmatitlardagi kristallar ğoyat katta bölişi mumkin. ÖzME'ga köra, Braziliyada 40 tonnali, Rossiyada 70 tonnali kvars kristali, Mozambikda 32 tonnali berill kristali, Hindistonda 77 tonnali muskovit kristali, AQŞda esa …
+ ## Turlari
+ Eng keng tarqalgani — nordon jinslar bilan boğliq granitli pegmatitlar. ÖzME'ga köra, ular keramik (dala şpati xom aşyosi), muskovitli, nodir yer elementli, nodir metalli va billurli (pyezokvars, morion, flyuorit, qimmat…
+ ## Amaliy ahamiyati
+ Rusça Vikipediyaga köra, granitli pegmatit tomirlari keramika va şişa sanoati uçun dala şpatlarining asosiy manbai; ulardan elektrotexnikada işlatiladigan slyuda va pyezokvars, litiy, tantal, berilliy, seziy va rubidiy k…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 7-jild, 141-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 79
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)