Plotin

+ Plotin (yunonça Plotinos; taxminan 204/205 — 270) — antik davr yunon faylasufi, neoplatonizm deb ataladigan falsafiy oqimning asosçisi. U Misrda tuğilib, umrining köp qismini Rimda ötkazgan. Uning asarlari şogirdi Porfir…

+ ## Hayoti

+ ÖzME faylasufni Misrdagi şahardan çiqqan deb körsatadi (ÖzME'da şahar nomi «Nikopol» deb yozilgan), rusça va inglizça Vikipediya esa uning tuğilgan joyini Likopol (Lycopolis) deb ataydi. Inglizça Vikipediyaga köra, uning…

+ Inglizça Vikipediyaga köra, Plotin taxminan 232-yilda, 28 yoşida falsafa bilan jiddiy şuğullana boşlagan va Iskandariyaga borgan. U yerdagi ustozlardan qoniqmay, öz-özini tarbiyalagan platonçi Ammoniy Sakkasning ma'ruzal…

+ ÖzME'ga köra, faylasuf 244/245-yildan Rimda yaşab, şu yerda falsafa örgatgan. Rusça Vikipediyada u Rimda öz maktabini oçgani, atrofiga turli tabaqa va millatga mansub şogirdlar töplangani aytiladi. Inglizça Vikipediyaga …

+ ## «Enneadalar»

+ ÖzME'ga köra, Plotin uzoq yillar faqat oğzaki suhbatlar orqali dars bergan, keyinroq esa fikrlarini yozuvga tuşira boşlagan. Uning qöldan qolgan 54 risolasini Porfiriy tahrir qilib, har birida töqqiztadan iborat olti gur…

+ ## Ta'limoti

+ Plotin falsafasining markazida uç asosiy ibtido turadi: Yagona (yoki Ezgulik), Aql (yunonça nus) va Jon. Rusça Vikipediyaga köra, Platonda faqat parça-parça körinadigan bu uçlikni Plotin birinçi bölib izçil tizim sifatid…

+ ÖzME'ga köra, bu pillapoyada Yagonadan keyin öz-özini kuzatuvçi Aql va uning tarkibidagi ğoyalar (eydoslar) keladi; undan söng barça alohida jonlarni qamrab olgan olamiy Jon, keyin jismlar olami — kosmos joylaşadi. Eng q…

+ ## Ta'siri

+ Inglizça Vikipediyaga köra, «neoplatonizm» atamasini Plotin va uning izdoşlari falsafasini ifodalaş uçun 19-asr tarixçilari kiritgan. Bu an'ana keç antik davr, örta asrlar va Uyğoniş davri tafakkuriga kuçli ta'sir ötkazg…