Qorakölçilik va çöl ekologiyasi instituti
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Qorakölçilik va çöl ekologiyasi instituti (Özbekiston qorakölçilik va çöl ekologiyasi ilmiy-tadqiqot instituti) — qoraköl qöyçiligi va çöl yaylovlari ekologiyasi sohasidagi yirik ilmiy markaz. ÖzME'ga köra, institut Samarqand şahrida joylaşgan va Özbekiston qişloq xöjaligi ilmiy-işlab çiqariş markazi tarkibiga kiradi.
Tarixi
13ÖzME ma'lumotiga köra, 1930-yil 26-oktabrda Kattaqörğon stansiyasi asosida mintaqaviy qorakölçilik tajriba stansiyasi taşkil etilgan. 1935-yilda u Özbekiston qorakölçilik ilmiy-tadqiqot institutiga aylantirilgan, 1939-yildan esa Butunittifoq qorakölçilik ilmiy-tadqiqot instituti nomini olgan. 1992-yil iyunidan Özbekiston qorakölçilik ilmiy-tadqiqot instituti deb atalgan, 2000-yil aprelidan hozirgi nomda işlaydi.
Tuzilişi
13ÖzME'ga köra, 2005-yilda institutda qora va rangli qoraköl qöylari seleksiyasi, zot monitoringi, qoraköl qöylari biotexnologiyasi, çöl hayvonlari ekologiyasi, qöylarni suv va ozuqa bilan ta'minlaş, çöl yaylovlari ekologik monitoringi, çöl ösimliklari introduksiyasi va uruğçiligi, galofit ösimliklar, tuyaçilik va eçkiçilik, qorakölçilik menejmenti va marketingi böyiça laboratoriyalar bölgan. Bundan taşqari, institut qoşida tajriba-konstruktorlik byurosi, ilmiy-texnika kutubxonasi, qoraköl terilari muzeyi va aspirantura faoliyat körsatgan. Tadqiqotlar şartnoma asosida 30 ta naslçilik zavodi va xöjaliklarida, tajriba stansiyasi, tayanç punktlari va tajriba dalalarida olib borilgan.
Ilmiy natijalari
13Institutda qoraköl qöylari uçun seleksiya-naslçilik tizimi, terilarning tovar sifatini baholaş va navlaş standartlari, qöylarni köpaytirişning biotexnologik usullari işlab çiqilgan. ÖzME'ga köra, çölda töşiqli madaniy yaylovlar barpo etiş, keksa qöylarni bördoqiga boqiş, artezian suvlari bilan suğoriladigan yerlarda yem-xaşak yetiştiriş texnologiyalari ham yaratilgan. Institut olimlari qoraköl qöylarining 27 ta yuqori mahsuldor zavod tipini va çöl ozuqa ösimliklarining 15 ta navini yaratgan, 97 ta mualliflik guvohnomasi va patent olgan.
Olimlari
13ÖzME institut faoliyatini V. M. Yudin, Ye. V. Odinsova, M. A. Koşevoy, A. M. Lisov, R. G. Valiyev, M. D. Zokirov, Z. Ş. Şamsutdinov va boşqa olimlar nomi bilan boğlaydi. Qorakölçilikni rivojlantiriş böyiça işlari uçun I. N. Dyaçkov, V. I. Stoyanovskaya, F. Şarafiddinov, M. A. Koşevoy va boşqalar 1970-yilda Beruniy nomidagi Özbekiston Davlat mukofotiga sazovor bölgan. 2005-yilda institutda 62 ilmiy xodim, jumladan ikki fan doktori va 32 fan nomzodi işlagan.
Hamkorligi
13ÖzME'ga köra, institut ilmiy işlar töplamlari va anjuman materiallarini naşr etadi. U Qurğoqçil mintaqalarda qişloq xöjaligi tadqiqotlari xalqaro markazi (ICARDA), AQŞ qişloq xöjaligi departamenti, Rossiya va Qozoğistonning tegişli ilmiy-tadqiqot institutlari bilan hamkorlik qiladi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Qorakölçilik va çöl ekologiyasi instituti // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3952 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAQorakölçilik va çöl ekologiyasi instituti. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3952
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3952
Manbalar
1 ta manba- 1ÖzME, 11-jild, 260–261-b.manbaa.uz · ÖzME, 11-jild, 260–261-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.