Rahim Ahmedov

Rahim Ahmedov (Rahim Ahmedoviç Ahmedov; 1921 yoki 1924 – 2008) — özbek rassomi va pedagog, portret janrining yirik ustasi. ÖzME'ga köra, u 1961-yilda Özbekiston xalq rassomi unvonini olgan, 1997-yilda Özbekiston Badiiy akademiyasining faxriy a'zosi etib saylangan. Rusça Vikipediyaga köra, 1981-yilda unga SSSR xalq rassomi unvoni ham berilgan.1

ÖzME'ga köra, Ahmedov 1921-yil 26-iyulda Toşkentda tuğilgan. Rusça Vikipediyada esa uning tuğilgan yili 1924 deb körsatilib, 1921-yil boşqa manbalardagi variant sifatida qayd etilgan. Rusça Vikipediyaga köra, u hunarmand oilasida dunyoga kelgan, 1932–1937-yillarda Toşkentdagi bolalar uyida tarbiyalangan.

Ahmedov 1937–1941-yillarda Toşkent badiiy bilim yurtida tahsil olgan. Rusça Vikipediyaga köra, 1941-yilda armiyaga çaqirilib, Şimoliy Kavkaz frontida xizmat qilgan. Uruşdan söng, 1947–1953-yillarda Leningraddagi I. Repin nomidagi rassomlik, haykaltaroşlik va me'morlik institutida öqigan.

1953-yildan u Toşkent teatr va rassomlik san'ati institutida dars bergan, 1976-yilda professor unvonini olgan. ÖzME'ga köra, Ahmedov 1965–1984 va 1992–1994-yillarda Özbekiston Rassomlar uyuşmasi boşqaruviga raislik qilgan. Rusça Vikipediyaga köra, rassom 2008-yil 9-iyulda vafot etgan va Toşkentdagi «Minor» qabristonida dafn qilingan.

ÖzME'ga köra, Ahmedov asarlari çuqur psixologizmi bilan ajralib turadi: ularda insonning içki keçinmalari va his-tuyğulari mohirlik bilan ifoda etilgan. Rassom ijodini asosan portretdan boşlagan; «Qahramon ona» (1949), «Çöpon» (1952), «Student qiz portreti» (1954) şu davrga oid.

Keyingi yillarda u köplab portretlar yaratgan: «Keksa kolxozçi portreti» (1956), «Özbek qizi portreti» (1958), «Qaşqadaryolik ayol» (1959), «Surxondaryolik ayol» (1962), «Muqimiy» (1968), «Nigora» (1971), rassom U. Tansiqboyev portreti (1972), «Nabi Rahimov» (1983), «Şuhrat Abbosov» (1987) va boşqalar. ÖzME'ga köra, bu asarlar özbek tasviriy san'atida portret janrining rivojlanişiga katta hissa qöşgan. Ayollar obrazlari, jumladan «Qöşiq» (1964) kartinasi ham alohida qadrlanadi.

Ahmedov manzara va natyurmort janrlarida ham işlagan: «Bahor» (1964), «Nahor. Oqtoş bahori» (1971) kabi manzaralar va bir qator natyurmortlar yaratgan. Rusça Vikipediyada «Quyoşli kuz» (1976), «Venetsiya» (1976), «Bibixonim» (1979) asarlari ham tilga olinadi.

Rusça Vikipediyaga köra, Ahmedov 1938-yildan körgazmalarda qatnaşgan, asarlari Hindiston, Çexoslovakiya va boşqa mamlakatlarda namoyiş etilgan, 1962-yilda Moskvada şaxsiy körgazmasi ötgan. Uning asarlari Özbekiston davlat san'at muzeyi, Şarq xalqlari san'ati muzeyi va boşqa töplamlarda saqlanadi.

ÖzME'ga köra, rassom 1967-yilda Hamza nomidagi Özbekiston Davlat mukofotiga sazovor bölgan, 1998-yilda «Buyuk xizmatlari uçun» ordeni bilan taqdirlangan. Rusça Vikipediyaga köra, u 1994-yilda «Şuhrat» medali bilan ham mukofotlangan.