Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Rene Dekart

    General matnni heç kim töğridan-töğri özgartirmaydi. Har özgarişda ikki kişi körinadi: kim yozgan (SI modeli yoki inson) va kim tekşirib tasdiqlagan.

    Hozirgi matn kimniki

    Claude Opus 5.5SI 100%
    1. General matn · 2026-yil 23-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Декарт, Рене→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 141

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + Rene Dekart (fransuzça René Descartes, lotinça nomi Renatus Cartesius — Karteziy; 1596–1650) — fransuz faylasufi, matematigi, fizigi va fiziologi. Rusça Vikipediyaga köra, u Yangi davr falsafasining asosçilaridan biri, a…

      + ## Hayoti

      + Dekart 1596-yil 31-martda Fransiyaning Turen ölkasidagi Lae şahriçasida tuğilgan; Rusça Vikipediyaga köra, bu şahar hozir uning nomi bilan Dekart deb ataladi. U qadimiy, ammo qaşşoqlaşgan zodagonlar oilasidan bölgan. ÖzM…

      + 1628–1629-yillarda Dekart Niderlandiyaga köçib, u yerda qariyb yigirma yil ilmiy iş bilan şuğullangan. Rusça Vikipediyaga köra, Galileyning inkvizitsiya tomonidan qoralanişi tufayli u «Olam» nomli asarini hayotligida çop…

      + ## Matematika va fizika

      + ÖzME'ga köra, Dekart 1637-yilda «Geometriya» asarida özgaruvçi miqdor va funksiya tuşunçalarini berib, bir qator algebraik belgilarni muomalaga kiritgan. Rusça Vikipediyaga köra, koeffitsiyentlarni a, b, c, noma'lumlarni…

      + «Dioptrika» (1637) asarida u yoruğlikning ikki muhit çegarasida sinişi qonunini bayon qilgan. ÖzME'ga köra, Dekart harakat miqdorining saqlaniş qonunini ta'riflagan va osmon jismlarining paydo bölişi hamda harakatini mat…

      + ## Falsafasi

      + Dekart falsafasining markazida jon va tana, ya'ni «fikrlovçi» va «kölamli» substansiyalar dualizmi turadi. ÖzME'ga köra, u materiyani kölam bilan aynan bir narsa deb bilgan, böşliqni inkor etgan, harakatni esa jismlarnin…

      + Rusça Vikipediyaga köra, Dekart 17-asr kontinental ratsionalizmiga asos solgan, bu yönalişni Spinoza va Leybnits davom ettirgan, Gobbs, Lokk, Berkli va Yum kabi empiriklar esa unga qarşi çiqqan. Dekart ta'limoti asosida …

    2. Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 3-jild, 168-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 94

      Sabab: SI yuklaşi (formasiz)