Repressor
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Репрессор→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 132
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Repressor (lotinça repressor — «çeklovçi, töxtatib turuvçi») — molekulyar genetikada bir yoki bir neça gen ifodalanişini (ekspressiyasini) töxtatuvçi regulyator oqsil. ÖzME'ga köra, repressor operondagi genlar transkrips…
+ ## Ta'sir mexanizmi
+ Rusça va inglizça Vikipediyaga köra, repressorlar ikki xil böladi. DNKga boğlanuvçi repressor gen yonidagi operator deb ataluvçi qismga yopişib, RNK-polimeraza fermentining promotorga birikişiga yöl qöymaydi; natijada ge…
+ ÖzME'ga köra, repressor regulyator gen nazorati ostida sintezlanadi va har bir hujayrada uning 10–20 molekulasi böladi. U faol holatda (operatorga bevosita boğlana oladigan) yoki nofaol holatda hosil bölişi mumkin.
+ ## Induksiya va repressiya
+ ÖzME'da bu ikki holat quyidagiça izohlanadi. Faol repressor induksiyalanuvçi fermentlarga xos: hujayraga induktor deb ataluvçi kiçik molekulali modda kirsa, u repressorga birikadi, repressorning faolligi pasayadi va ferm…
+ Inglizça Vikipediyaga köra, bu mexanizm teskari aloqa tamoyilida işlaydi: genlar faqat muayyan şart — masalan, kerakli induktor mavjud bölgandagina ifodalanadi.
+ ## Misollar
+ Rusça va inglizça Vikipediyada eng köp örganilgan misol — içak tayoqçasidagi laktoza operoni. Unda lacI geni kodlaydigan repressor oqsil doimo operatorga birikib turadi va laktozani parçalovçi fermentlar genlari köçirilm…
+ Inglizça Vikipediyaga köra, repressorlar asosan prokariotlarda (bakteriyalarda) uçraydi, eukariotlarda esa kamroq. Eukariotlar genomida saylenser deb ataluvçi DNK qismlari bor; repressorlar ularga birikib, gen faolligini…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 7-jild, 169-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 84
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)