Rossiyada fuqarolar uruşi
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Inglizça Vikipediya: Russian Civil War→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 144
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Rossiyada fuqarolar uruşi — Oktyabr töntarişidan keyin sobiq Rossiya imperiyasi hududida hokimiyat uçun bolşeviklar va ularga qarşi turgan siyosiy kuçlar örtasida bölib ötgan köp tomonlama qurolli kuraş. ÖzME uni 1918–19…
+ ## Uruş arafasi
+ 1917-yil fevral inqilobi natijasida imperator Nikolay II taxtdan voz keçgan, Muvaqqat hukumat esa uruşdan çiqiş masalasini hal qila olmagan. Oktyabrda bolşeviklar bu hukumatni ağdarib, hokimiyatni qölga olgan. Inglizça V…
+ ## Qarama-qarşi kuçlar
+ Uruşda ikki asosiy tomon — bolşeviklar boşçiligidagi Qizil armiya va oq harakat qatnaşgan. Inglizça Vikipediyaga köra, oqlar asosan sobiq imperiya ofitserlaridan iborat bölib, admiral A. V. Kolçak atrofida birlaşgan. Bun…
+ 1918-yil martida Murmanskka Antanta davlatlarining qöşinlari tuşirilgan, aprelda Yaponiya Vladivostokni egallagan, may oyida esa asirlikdagi qariyb 40 ming kişilik çexoslovak korpusi qözğolon kötargan. Şu yilning yozi va…
+ ## Harbiy kommunizm va terror
+ ÖzME'ga köra, bolşeviklar hokimiyatni kuç bilan saqlab qolişga intilgan. 1918-yil fevralida Qizil armiya tuzilgan, «harbiy kommunizm» siyosati joriy etilgan: oziq-ovqat razvyorstkasi asosida maxsus otryadlar dehqonlardan…
+ ## Uruşning borişi
+ Qizil armiya tez ösib, 1920-yilga kelib beş million kişiga yetgan. 1918-yilning ikkinçi yarmida u Volgaböyi va Uralni egallagan, noyabrda sovet hukumati Brest sulhini bekor qilgan. «Harbiy kommunizm» siyosati köplab dehq…
+ 1919-yilning bahorida oqlar uç yönalişdan — şarqdan Kolçak, janubdan general A. I. Denikin, ğarbdan general N. N. Yudeniç boşçiligida hujumga ötgan. Qizil armiya bu hujumlarni qaytarib, avval Ural va Sibirni egallagan, k…
+ [[m:346|Polşa]] bilan uruşdan keyin, 1920-yil noyabrida general P. N. Vrangel qöşinlari Qrimdan çiqarib yuborilgan; ÖzME'ga köra, 145 mingdan ortiq kişi 126 kemada Sevastopoldan xorijga ketgan. 1920–1921-yillarda Ukraina…
+ ## Turkiston va uruş
+ ÖzME ta'kidlaşiça, Turkiston ölkasida Rossiyadagi kabi fuqarolar uruşi bölmagan, xorijiy qöşinlar ham bu hududga kirmagan (Zakaspiy viloyati bundan mustasno). Bu yerda sovet hokimiyatiga qarşi istiqlolçilik harakati boşl…
+ ## Oqibatlari
+ Uruş ulkan talafotlarga olib kelgan. ÖzME ma'lumotiça, oçarçilik, kasalliklar, terror va jangovar harakatlar oqibatida 8–13 million kişi halok bölgan, 2 million kişi mamlakatni tark etgan, xalq xöjaligiga yetkazilgan zar…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 7-jild, 267–269-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 97
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)