Şanxay
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Шанхай→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 142
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Şanxay — [[m:397|Xitoy Xalq Respublikasi]]dagi eng yirik şahar, mamlakatning markazga bevosita böysunadigan tört şahridan biri. Şarqiy Xitoyda, Yanszi daryosining quyiliş qismida, uning irmoği Xuanpu daryosining ikki soh…
+ ## Nomi
+ Inglizça va rusça Vikipediyaga köra, şahar nomi xitoyça «dengiz uzra» yoki «dengizga yaqin joy» ma'nosini beruvçi ikki ieroglifdan iborat. Bu nom ilk bor XI asrda, Sun sulolasi davrida qayd etilgan. Şaharning qadimiy qis…
+ ## Tarixi
+ ÖzME'ga köra, hozirgi şahar örnida qadimda baliqçilar manzilgohi bölgan, XVI asrdan u savdo va hunarmandçilik markaziga aylangan. Inglizça Vikipediyaga köra, 1074-yilda qişloq bozor şaharçasi maqomini olgan, 1554-yilda y…
+ Birinçi «afyun uruşi»dan söng 1842-yilgi Nankin şartnomasi bilan Şanxay xorijiy savdo uçun oçilgan beş portdan biriga aylangan. Britaniya, Fransiya va AQŞ şaharda öz konsessiyalarini barpo etgan; ÖzME'ga köra, xorijiy da…
+ 1990-yilda Den Syaopin taşabbusi bilan Şanxayda iqtisodiy islohotlar boşlanib, Xuanpuning şarqiy sohilidagi Pudun hududi jadal özlaştirilgan. Natijada şahar yana xalqaro savdo va moliya markazi maqomini tiklagan.
+ ## Aholisi
+ ÖzME 1998-yil uçun 13,1 million aholini qayd etgan. Rusça Vikipediyaga köra, 2020-yilgi aholi röyxatida Şanxayda 24,87 million kişi yaşagan; inglizça Vikipediyaga köra, aholining qariyb 89 foizi şahar joylarida istiqomat…
+ ## Iqtisodiyoti
+ ÖzME yozgan davrda Şanxay mamlakat sanoat mahsulotining qariyb 15 foizini berar, unda maşinasozlik, kimyo, neftni qayta işlaş, töqimaçilik, oziq-ovqat sanoati rivojlangan edi. Inglizça Vikipediyaga köra, Şanxay porti kon…
+ ## Ta'lim va madaniyat
+ ÖzME'ga köra, şaharda köplab oliy öquv yurtlari, ilmiy-tadqiqot institutlari, rasadxona, kutubxona va muzeylar mavjud. Inglizça Vikipediyaga köra, Fudan, Szyaotun va Tunszi universitetlari şu yerda joylaşgan, ilmiy maqol…
+ ## Me'morçiligi
+ Şaharning tarixiy qismi Xuanpuning ğarbiy sohilida joylaşgan. ÖzME'ga köra, şahar markazidagi binolarda Yevropa me'morçiligi bilan Xitoy an'anaviy uslubi uyğunlaşgan, Linxua pagodasi va nefrit Budda haykali saqlanadigan …
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 9-jild, 30-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 95
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)