Şerobod tumani
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Şerobod tumani — Surxondaryo viloyati tarkibidagi tuman. ÖzME'ga köra, u 1926-yil 29-sentyabrda tuzilgan, maydoni 2,73 ming km², ma'muriy markazi — Şerobod şahri. Tuman tekislik, adir va toğlardan iborat xilma-xil relyefga, boy tabiiy resurslarga va qadimiy arxeologik yodgorliklarga ega.1
Tarixi va tarkibi
13Rusça Vikipediyaga köra, tuman 1938-yilda Buxoro viloyatining Surxondaryo okrugi tarkibiga kirgan, 1941-yildan esa Surxondaryo viloyati tarkibida. ÖzME'ga köra, tuman şimolda Boysun, şimoli-şarqda Bandixon, şarqda Qiziriq, janubda Muzrabot, janubi-şarqda Angor tumanlari, şimoli-ğarbda Qaşqadaryo viloyati, ğarbda esa Turkmaniston bilan çegaradoş. Rusça Vikipediyaga köra, 2011-yil boşida tuman tarkibida Şerobod şahri, yettita şaharça (jumladan Zaraboğ va Sariqamiş) va töqqizta qişloq fuqarolari yiğini — Oqqörğon, Böstonsoy, Zaraboğ, Rabotak, Sariqamiş, Seplon, Talaşqon, Çinobod va Yangiturmuş bor edi.
Tabiati
13ÖzME'ga köra, tumanning tekislik qismi çöl landşaftiga ega. Ğarbda Köhitang toğ tizmasi joylaşgan bölib, uning eng baland nuqtasi — Ayri ota çöqqisi (3139 m); toğlar orasida Zaraboğ va Paşxörd botiqlari bor. Janubi-ğarbdan şimoli-şarqqa Şerobod–Sariqamiş qirlari çözilgan. Foydali qazilmalardan oş tuzi, oltingugurt, kömir, yonuvçi slanets, marmar va granitning katta zaxiralari ma'lum.
Iqlimi quruq subtropik: yillik örtaça harorat 18°, iyulda örtaça 32° atrofida, eng issiq kunlarda 48° gaça kötariladi; yanvarda tekislikda örtaça 3,6°, toğlarda −6°. Yiliga tekislikda 150 mm, ğarbiy toğ oldi hududlarida esa 500 mm gaça yoğin tuşadi. Hududdan Şerobod daryosi va uning irmoqlari oqib ötadi; janubiy çegarada Zang kanali, şarqda Şerobod magistral kanali bor. ÖzME'ga köra, Oqtoş, Daşxörd va Zaraboğ qişloqlari atrofida qadimdan foydalanib kelinayotgan korizlar saqlangan. Toğlarda arça, kiyiköt, toğ rayhon ösadi, Vandob atrofida şirinmiya va rovoç uçraydi. Hayvonot olamida böri, tulki, jayron, töqay muşugi, qobon, kaklik va közoynakli ilon bor.
Aholisi
13ÖzME'ga köra, 2003-yilda tumanda 134 ming kişi yaşagan, aholi ziçligi 1 km² ga 50 kişi atrofida. Aholining 95,9 foizi özbeklar, qolganlari tojik, rus, turkman, tatar, qozoq va boşqa millat vakillari.
Xöjaligi
13Qişloq xöjaligi paxtaçilik, ğallaçilik va çorvaçilikka ixtisoslaşgan; sabzavotçilik, polizçilik, pillaçilik, qorakölçilik va asalariçilik ham rivojlangan. ÖzME'ga köra, 2003-yilda suğoriladigan yerlarning 16,5 ming gektariga paxta, 13,4 ming gektariga ğalla ekilgan, katta maydonlar yaylov va örmonzorlardan iborat. Sanoat paxta tozalaş, keramika, ğişt va un zavodlari, «Xöjaikon» tuz koni va «Kampirtepa» granit karyeri bilan ifodalanadi. Tumanda «Oqtoş» va «Vandob» sanatoriy va soğlomlaştiriş oromgohlari joylaşgan.
Tarixiy yodgorliklar
13ÖzME'ga köra, tuman hududida ibtidoiy san'atga oid Zarautsoy qoyatoş rasmlari, Jarqöton va Jondavlattepa qadimiy şahar xarobalari hamda 19–20-asrlar boşiga oid Nondahana inşooti saqlangan. Rusça Vikipediyaga köra, Jarqöton — Böstonsoy daryosining qadimiy özani böyida joylaşgan, maydoni 100 gektardan ortiq bölgan, Markaziy Osiyodagi eng yirik sönggi bronza davri yodgorliklaridan biri; u tört manzilgoh va beş qabristondan iborat. Uning nomi «jar» va «qöton» (mol qöra) sözlaridan kelib çiqqan.
ÖzME'ga köra, islom olamidagi maşhur muhaddis Imom Termiziy ham şu hududdan yetişib çiqqan va tumanda uning maqbarasi saqlangan. Şerobod — Termiz va Şerobod — Qumqörğon yönalişlarida avtobuslar qatnaydi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Şerobod tumani // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3411 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAŞerobod tumani. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3411
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3411
Manbalar
2 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Шерабадский районru.wikipedia.org
- 2ÖzME, 10-jild, 114–115-b.manbaa.uz · ÖzME, 10-jild, 114–115-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.