Sinekdoxa

+ Sinekdoxa (yunonça «synekdoçe» — birga nazarda tutmoq, birga öylamoq) — metonimiyaning bir körinişi bölgan söz san'ati (trop). Unda narsa yoki tuşunça nomi miqdoriy munosabat asosida köçiriladi: butunning örniga uning q…

+ ## Asosiy turlari

+ Rusça va inglizça Vikipediyada sinekdoxaning quyidagi asosiy körinişlari ajratiladi:

+ - **Qism örniga butun** (lotinça «totum pro parte»): masalan, sport xabarlarida jamoa örniga mamlakat yoki şahar nomini aytiş. - **Butun örniga qism** («pars pro toto»): ingliz tilida işbilarmonlarni «kostyumlar», askarl…

+ Inglizça Vikipediyaga köra, ritorikada bu ikki yönaliş mikrokosm (qism orqali butunni bildiriş) va makrokosm (butun nomi orqali uning bir qismini bildiriş) deb ham yuritiladi.

+ ## Özbek tilidagi misollar

+ ÖzME özbek tilidan bir neça misol keltiradi. «Tirnoqqa zor bölmoq» iborasida «tirnoq» (qism) farzand ma'nosida işlatiladi. «Beş qöl barobar emas» maqolida esa «qöl» sözi barmoqlarni anglatadi. «Sotuvçi, xaridor bilan xuş…

+ ## Metafora va metonimiyadan farqi

+ Inglizça Vikipediyaga köra, ilgari sinekdoxa metaforaning bir turi deb qaralgan, hozir esa u metonimiya doirasiga kiritiladi va metaforadan ajratiladi. Metafora öxşaşlikka tayanadi, metonimiya — narsalar örtasidagi yaqin…

+ ## Qöllaniliş

+ ÖzME'ga köra, sinekdoxa badiiy asarda ifodaning ta'sirçanligi va emotsionalligini oşiriş, muallifning şaxsiy munosabatini bildiriş uçun muhim vosita hisoblanadi. Rusça Vikipediya ham bu usul nutqqa ifodalilik va umumlaşt…