Sinxroniya
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Диахрония и синхрония→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 129
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Sinxroniya (yunonça «syn» — «birga» va «xronos» — «vaqt»; «synxronos» — «bir vaqtli, bir davrli») — tilşunoslikda ikki özaro boğliq ma'noda qöllanadigan atama. Birinçidan, u tilning muayyan bir davrdagi holatini, ya'ni b…
+ ## Tuşunçaning paydo bölişi
+ ÖzME'ga köra, sinxroniya va diaxroniya tuşunçalarini bir-biriga qarama-qarşi qöyib, şveysariyalik tilşunos Ferdinand de Sossyur fanga kiritgan. Inglizça Vikipediyaga köra, Sossyur 1896–1911-yillarda Jenevada umumiy tilşu…
+ Inglizça Vikipediyaga köra, Sossyur har bir sinxron bosqiç ma'no va şakl uyğunligiga asoslangan muvozanatli tizim ekanini, tildagi tarixiy özgarişlar esa yaxlit tizim hosil qilmasligini ta'kidlagan. U bu farqni kinotasma…
+ ## Mazmuni va qöllanişi
+ ÖzME'ga köra, sinxron yöndaşuv yordamida tilning faqat hozirgi davrini emas, ötmişdagi istalgan bosqiçini ham alohida örganiş mumkin. Masalan, özbek adabiy tilidagi unlilar tizimini 15-asrda yoki 20-asrda qanday bölganin…
+ Sossyur talqiniça, sinxroniya va diaxroniya farqi statika bilan dinamika, til bilan nutq, tizimlilik bilan tizimsizlik farqiga muvofiq keladi. ÖzME qayd etişiça, til doimo harakat va özgarişdagi obyekt bölgani sababli, d…
+ ## Keyingi munozaralar
+ Inglizça Vikipediyaga köra, sinxron va diaxron tilşunoslikni qat'iy ajratiş keyinçalik bahs-munozaraga sabab bölgan: Roman Yakobson va Andre Martine kabi strukturalistlar bunday keskin ajratişni rad etgan. Amerikalik til…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 7-jild, 396-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 81
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)