Surxon-Şerobod vodiysi

+ Surxon-Şerobod vodiysi — Örta Osiyoning janubidagi toğlar oraliği vodiysi. Uning katta qismi [[m:337|Özbekiston]]ning Surxondaryo viloyati hududida, faqat şimoli-şarqiy çekkasi [[m:382|Tojikiston]]da joylaşgan. Vodiy jan…

+ ## Kelib çiqişi va tuzilişi

+ ÖzME'ga köra, vodiy tektonik harakatlar natijasida, neogen va törtlamçi davrlardagi Alp toğ hosil bölişi jarayonida qadimgi dengiz örnida paydo bölgan. Toğlardan tuşgan daryolar özanlarini kengaytirib va çuqurlaştirib, t…

+ Vodiy ikki mustaqil daryo vodiysining qöşilişidan iborat bölib, ikkalasi ham meridian yönalişida çözilgan. Surxon vodiysi Hisor tizmasi muzliklaridan boşlanadigan Qoratoğ va Töpolon vodiylarining tutaşişidan hosil bölib,…

+ ## Iqlimi

+ ÖzME vodiy iqlimini kontinental subtropik deb tavsiflaydi: qişi qisqa va iliq, yozi uzoq va issiq. Eng issiq hududlar janubda joylaşgan; yillik örtaça harorat Şerobodda 18°, Termizda 17,4° atrofida. Özbekistonda qayd eti…

+ ## Suvlari

+ Vodiy toğlardan boşlanadigan daryo va soylar hisobiga suv bilan ta'minlanadi. Asosiy daryolar — Surxondaryo (irmoqlari: Qoratoğ, Töpolondaryo, Sangardakdaryo, Xöjaipok) va Şeroboddaryo (Şörob, Sayrob, Maydon irmoqlari bi…

+ ## Tuproq va ösimliklari

+ Tekislik qismida taqirsimon va tipik böz tuproqlar, qumoq hamda şörxok yerlar almaşinib keladi; bu yerlarda yantoq, şuvoq, şöra, yulğun va efemer ösimliklar ösadi. Daryo terrasalari va qayirlarda qamiş, qiyoq, ajriq, tol…

+ ## Hayvonot dunyosi

+ ÖzME'ga köra, böri, tulki, çiyaböri, qobon va quyon vodiyning barça mintaqalarida uçraydi. Toğ va toğ oldi zonalaridagi kiyik, ayiq va börsiq kabi hayvonlarning soni kamayib bormoqda. Quşlardan çil, kalxat, loçin, burgut…