Taxometr
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Тахометр→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 129
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Taxometr (yunonça «taços» — «tezlik» va «metron» — «ölçov») — maşina va mexanizmlar vallari, rotorlari yoki disklarining aylaniş çastotasini, ya'ni burçak tezligini ölçaydigan asbob. Rusça Vikipediyaga köra, köpinça bu …
+ ## Tarixi
+ Inglizça Vikipediyaga köra, birinçi taxometrni 1810-yilda ingliz muhandisi Brayan Donkin tasvirlagan: unda aylanayotgan simobli idişda markazdan qoçma kuç ta'sirida suyuqlik sathi özgarib, aylaniş tezligini körsatgan. Il…
+ ## Ölçaş usullari
+ ÖzME'ga köra, taxometrlar ölçaş usuliga qarab uç guruhga bölinadi: ma'lum vaqt oraliğida aylanişlar sonini sanaydiganlar; burçak tezligini boşqa fizik kattalikka aylantiradiganlar; valning aylanişini ma'lum tebraniş çast…
+ - **Markazdan qoçma taxometrda** val aylanganda yuklar burçak tezligiga mutanosib ravişda siljiydi, bu siljiş riçaglar orqali millarga uzatiladi. - **Induksion taxometrda** aylanuvçi doimiy magnit ölçaş tizimining metall…
+ Rusça Vikipediyaga köra, zamonaviy taxometrlarda köpinça val har aylanganda bir neça impuls hosil qilinadi va ular ma'lum vaqt içida sanaladi yoki impulslar orasidagi vaqt ölçanadi.
+ ## Qöllanilişi
+ ÖzME'ga köra, taxometrlar avtomobil va aviatsiya asboblarida hamda texnikaning boşqa sohalarida işlatiladi. Inglizça Vikipediyaga köra, avtomobil va samolyotlardagi taxometr şkalasida xavfsiz aylaniş oraliği belgilanadi:…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 8-jild, 170-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 81
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)