Tibet toğligi
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Тибетское нагорье→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 151
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Tibet toğligi — Markaziy Osiyodagi, asosan [[m:397|Xitoy Xalq Respublikasi]] hududida joylaşgan ulkan baland toğlik; Yer yuzidagi eng katta va eng baland toğlik hisoblanadi. ÖzME'ga köra, uning maydoni 2 mln km², örtaça …
+ ## Çegaralari va relyefi
+ Tibet toğligini janubdan Himolay, şimoli-ğarbdan Qoraqurum, şimoldan Kunlun, şarqdan Xitoy-Tibet toğlari örab turadi. Rusça Vikipediyaga köra, toğlikning katta qismi Xitoyning Tibet avtonom rayonida, janubiy çekkalari es…
+ ÖzME'ga köra, toğlikning şimoliy va markaziy qismi — mahalliy aholi Çangtan deb ataydigan hudud — biroz tölqinsimon yoki yassi tekisliklardan va ular orasida kenglik böylab çözilgan, yonbağirlari qiya tizmalardan iborat.…
+ ## Geologiyasi
+ Rusça Vikipediyaga köra, toğlikning paydo bölişi taxminan 50–55 million yil oldin Hindiston litosfera plitasining Yevrosiyo plitasiga urilişi bilan boğliq; bu jarayonda Himolay toğlari vujudga kelgan va Yevrosiyo plitasi…
+ Foydali qazilmalardan oltin, kassiterit, polimetall rudalari va toşkömir konlari topilgan; oqmas köllarda soda va boşqa minerallarning katta zaxiralari bor.
+ ## Iqlimi va suvlari
+ Materik içkarisida va juda baland joylaşgani uçun iqlimi keskin kontinental va sovuq. ÖzME'ga köra, Çangtanda yillik örtaça harorat 0–5°, qiş uzoq, sovuq −32° gaça yetadi, yozda ham ba'zan tuproq muzlaydi. Janubda iqlim …
+ Tibet toğligida Osiyoning eng yirik daryolari — Xuanxe, Yanszi, Mekong, Saluin, Brahmaputra va Hind boşlanadi. Ular asosan qor va muzliklardan, janubda esa yomğirdan töyinadi. Toğlikda tektonik botiqlarda joylaşgan köl k…
+ ## Tabiati va xöjaligi
+ Tuproqlari asosan baland toğ daşti va çöliga xos, şağalli va çirindisi kam; ayrim joylarda tuproq ham, ösimlik ham yöq. Katta maydonlarni baland toğ çöllari va çala çöllari egallaydi. ÖzME'ga köra, toğlik asosan yaylov s…
+ Rusça Vikipediyaga köra, toğlikning tub aholisi 3 million kişi atrofida. Aholi köçmançi çorvaçilik bilan — yak, qöy, eçki, eşak va xaçir boqiş bilan şuğullanadi; arpa, nöxat, buğdoy, suli kabi ekinlar yetiştiriladi. Toğl…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 8-jild, 367–368-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 104
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)