Tomas Maltus

+ Tomas Robert Maltus (inglizça Thomas Robert Malthus; 1766–1834) — ingliz iqtisodçisi, demograf va anglikan ruhoniysi. U aholi soni oziq-ovqat zaxiralaridan tezroq ösişga moyil, degan nazariyasi bilan maşhur bölgan; bu qa…

+ ## Hayoti

+ ÖzME'ga köra, Maltus 1766-yil 17-fevralda Rukeri mulkida tuğilib, 1834-yil 23-dekabrda Bat şahrida vafot etgan. Inglizça Vikipediyada esa tuğilgan sanasi 13 yoki 14-fevral, vafot sanasi 29-dekabr deb körsatilgan. Rukeri …

+ Maltus 1784-yilda Kembrij universitetining Iisus kollejiga kirgan; ÖzME uni 1788-yilda tamomlaganini qayd etadi. 1789-yilda Angliya çerkovida ruhoniylik martabasini olgan, 1793-yilda kollej a'zosi etib saylangan. 1805-yi…

+ ## Aholi nazariyasi

+ Uning nomini 1798-yilda çop etilgan «Aholi qonuni haqida tajriba» asari maşhur qilgan. ÖzME'ga köra, Maltus aholi soni va uning ösişini boylik deb bilgan keng tarqalgan qaraşga qarşi çiqqan: unga köra aholi geometrik pro…

+ Inglizça Vikipediyaga köra, Maltus oziq-ovqat işlab çiqarişining oşişi aholi farovonligini faqat vaqtinça yaxşilaydi, çunki u tez orada aholi ösişiga sarflanadi, deb hisoblagan; bu holat «Maltus tuzoği» nomini olgan. U k…

+ ## Iqtisodiy qaraşlari

+ ÖzME'ga köra, Maltus klassik maktabga mansub bölsa-da, Devid Rikardoning mehnat qiymati nazariyasini rad etgan va tovar qiymatini işlab çiqariş xarajatlari bilan izohlagan. U pul nazariyasi va «ortiqça işlab çiqariş» mas…

+ ## Merosi va tanqidi

+ ÖzME ta'kidlaşiça, rivojlangan mamlakatlarda texnika taraqqiyoti tufayli aholi ham, iş haqi ham Maltus başoratlariga zid ravişda ösgan, daromad oşgani sari tuğiliş kamaygan. Inglizça Vikipediyaga köra, uni köpinça sanoat…