Toşhovuz viloyati

+ Toşhovuz viloyati (turkmança Daşoğuz velayati) — [[m:387|Turkmaniston]]ning şimolidagi viloyat. Amudaryoning quyi oqimida, daryoning çap sohilida joylaşgan va Özbekiston bilan çegaradoş. Ma'muriy markazi — Toşhovuz (hozi…

+ ## Tarixi

+ Rusça Vikipediyaga köra, viloyat hududi qadimgi Xorazm madaniyatining markazlaridan biri bölgan. Bu yerda erta temir davriga oid Quyusoy madaniyati yodgorliklari topilgan, qadimgi Xorazm davlatining ilk poytaxtlari — Kuz…

+ ÖzME'ga köra, viloyat dastlab 1939-yil 21-noyabrda tuzilgan, 1963-yil yanvarda tugatilgan va 1970-yil 14-dekabrda qayta taşkil etilgan. Rusça Vikipediyaga köra, mustaqillikdan söng sobiq Toşhovuz viloyati hududida 1992-y…

+ ## Tabiati

+ ÖzME'ga köra, viloyat maydoni 73,6 ming km²; inglizça Vikipediyada 73 430 km² deb berilgan. Hudud tekislikdan iborat, uning köp qismini Qoraqum çölining qumliklari egallaydi. Şimoliy qismida Amudaryoning qadimiy özanlari…

+ Iqlimi keskin kontinental: yozi issiq va quruq, qişi kam qorli. ÖzME'ga köra, Toşhovuzda iyulning örtaça harorati 27°, yanvarniki –5,5°, yillik yoğin 100–150 mm. Tuproqlari asosan böz tuproq, qadimiy allyuvial tekislikla…

+ ## Aholisi va ma'muriy bölinişi

+ ÖzME 2001-yil uçun aholini 1165 ming kişi deb körsatgan, uning uçdan ikki qismi qişloqlarda yaşagan. Inglizça Vikipediyaga köra, 2022-yilgi röyxatga olişda aholi 1,55 million kişini taşkil etgan; uning qariyb 67 foizi tu…

+ ÖzME yozilgan davrda viloyat 6 tumandan iborat bölgan. Rusça Vikipediyaga köra, 2022-yilgi islohotdan söng velayat tarkibida 7 etrap va 9 şahar bor.

+ ## Xöjaligi

+ ÖzME'ga köra, viloyat Turkmanistonning asosiy paxtaçilik va çorvaçilik hududlaridan biri. Sanoatida paxta tozalaş, yoğ-moy, göşt-sut va quriliş materiallari işlab çiqariş yetakçi örinda turadi. Ekinzorlar Amudaryodan Toş…

+ Viloyatda musiqali drama teatri va Köhna Urganç tarixiy-me'moriy muzey-qöriqxonasi faoliyat körsatadi.