Toşkent vohasi

+ Toşkent vohasi — [[m:337|Özbekiston]]ning şimoli-şarqiy qismida joylaşgan voha. ÖzME'ga köra, u [[m:852|Toşkent viloyati]] hududining katta qismini qamrab oladi va qadimdan, xususan 7—11-asrlarda, mintaqadagi yirik dehqo…

+ ## Çegaralari va relyefi

+ ÖzME tavsifiça, voha ğarb va janubi-ğarb tomondan Sirdaryo bilan çegaradoş. Şarqda u Çirçiq va Ohangaron vodiylari böylab Ğarbiy Tyanşan tizimiga mansub Qorjontov, Ugom, Piskom, Çatqol va Qurama tizmalari orasiga suqilib…

+ Joyning dengiz sathidan balandligi ğarbda 250 metr atrofida bölsa, şarqqa borgan sari 1000—1100 metrgaça kötariladi. Yer yuzasi asosan adirlar va toğ oldi tekisliklaridagi qadimiy qayirlar — daryo terrasalaridan iborat. …

+ Geologik tuzilişida paleozoy erasining qattiq otqindi jinslari — porfir, porfirit va tuflar faqat toğ tizmalarining yon bağirlarida yer yuzasiga çiqadi. Paleogen va neogen davrlariga oid ohaktoş, qumtoş, gil va mergel yo…

+ ## Iqlimi va suvlari

+ Vohaning iqlimi mö'tadil kontinental. ÖzME'ga köra, örtaça yillik harorat 12—13°, yanvarda örtaça 0° atrofida, ammo ayrim qişlarda sovuq −30... −35° gaça tuşadi. Iyulning örtaça harorati 27—28°, ba'zi kunlari 40—42° gaça…

+ Yillik yoğin miqdori balandlik ortişi bilan köpayadi: vohaning ğarbida 245—280 mm, toğlarga yaqinroq hududlarda 310—380 mm, Çirçiq va Parkent atrofida 500—550 mm, Turk qişloği va Çorvoq yaqinida esa 600—700 mm. Yoğinning…

+ Yer osti suvlari mö'l. Ular suvayirğiç joylarda va daryolarning yuqori terrasalarida 20—25 metr çuqurlikda, daryo qirğoqlari va jarliklarda esa 1,5—2 metr çuqurlikda uçraydi.

+ ## Suğoriş

+ Voha yerlarini suğoriş uçun köp asrlar davomida kanal va ariqlar tarmoği barpo etilgan. ÖzME Zaxariq, Bözsuv, Qorasuv, Salor, Jönariq, Şimoliy Toşkent va Yuqori Toşkent kanallarini, şuningdek Tuyaböğiz va Çorvoq suv ombo…

+ ## Tuproği va ösimliklari

+ Vohaning asosiy qismi toğ oldi böz tuproqlari mintaqasiga töğri keladi. Daryo qayirlari va quyi terrasalarda ötloq-allyuvial, ötloq-botqoq va botqoq tuproqlar uçraydi. Suğoriladigan yerlarda paxta, kanop, sabzavot va pol…

+ ÖzME'ga köra, vohada 900 ga yaqin xil daraxt va buta ösadi: qayrağoç, majnuntol, çinor, teraklar, oq akatsiya, eman va boşqalar. Bağlarda olma, nok, behi, anor, anjir, örik, şaftoli, bodom, yonğoq, olça va gilos parvariş…

+ ## Hayvonot dunyosi

+ Sut emizuvçilardan börsiq, tulki, çiyaböri, böri, tipratikan, yumronqoziq va körsiçqon, sudralib yuruvçilardan toşbaqa, kaltakesak va ilonlar uçraydi. Quşlardan tuvaloq, zağizğon, mayna, kaklik va bedana köp.