Töxtamiş
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Тохтамыш→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 153
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Töxtamiş (Töxtamişxon; 1342—1408) — Oltin Örda xoni, Çingizxonning öğli Jöjining avlodlaridan. ÖzME uni 1380—1397 yillarda hukmronlik qilgan deb körsatadi, rusça Vikipediya esa uning Oltin Örda taxtida 1380—1395 yillarda…
+ ## Hokimiyatga kelişi
+ ÖzME'ga köra, Töxtamiş Töyxojaning öğli bölgan. Rusça Vikipediya Töyxojani Manğişloq hokimi va Urusxon saroyidagi nufuzli şahzoda deb ta'riflaydi. 1375-yilda Oq Örda xoni Urusxon itoatsizlikda ayblab Töyxojani qatl ettir…
+ Rusça Vikipediyaga köra, Temurdan olingan qöşin bilan Töxtamiş bir neça bor Oq Ördaga yurib, avvaliga mağlubiyatga uçragan, biroq har gal Sohibqiron uni qayta qöllab-quvvatlagan; Urusxon Töxtamişni topşirişni talab qilga…
+ ## Hukmronligi
+ Taxtga çiqqaç, Töxtamiş içki nizolarga barham berib, qisqa muddatda Oltin Örda birligini tiklagan. ÖzME'ga köra, uning saltanati Sirdaryodan Dnestrgaça, Siğnoq va Ötrordan Kiyevgaça çözilgan. U rus knyazliklari va litval…
+ ## Amir Temur bilan töqnaşuv
+ Muvaffaqiyatlardan ruhlangan Töxtamiş söng öz homiysi Amir Temurga qarşi çiqqan. ÖzME'ga köra, u Temur ğarbda yuriş qilayotgan paytdan foydalanib Ozarbayjon va Movarounnahrga bostirib kirgan, Samarqand va Buxoroni qamal …
+ Rusça Vikipediyaga köra, 1391-yilda Qunduzça daryosi böyida va 1395-yilda Terek daryosi böyida Temur Töxtamişni qattiq mağlub etgan; şundan söng xon taxtdan mahrum bölgan. ÖzME'ga köra, Oltin Örda poytaxti Saroyni egalla…
+ ## Söngği yillari
+ Rusça Vikipediyaga köra, 1396-yilda yana mağlubiyatga uçragan Töxtamiş Litva Buyuk knyazligiga qoçib, knyaz Vitovtdan panoh topgan. ÖzME'ga köra, 1397—1399 yillarda u Vitovt yordamida Temur Qutluğ va Idiqu (Edigey)ga qar…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 9-jild, 854–855-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 106
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)