Traktor

+ Traktor (inglizça tractor, lotinça traho — «tortaman, taşiyman») — dvigatel bilan harakatlanadigan ğildirakli yoki gusenitsali (zanjirli) öziyurar maşina. ÖzME'ga köra, u qişloq xöjaligi, quriliş va boşqa sohalarda tirka…

+ ## Tarixi

+ Dastlabki «traktorlar» buğ maşinalari bölgan. ÖzME'ga köra, buğ dvigatelli ğildirakli traktorlar 1830-yillarda Angliya va Fransiyada paydo bölib, transport va harbiy işda qöllangan. Inglizça Vikipediyaga köra, Britaniyad…

+ Zanjirli yuriş qismi ğoyasi Rossiyada ham işlab çiqilgan. ÖzME'ga köra, gusenitsali harakat vositasini 1837-yilda D. A. Zagryajskiy, keyinroq A. P. Kostikov-Almazov ixtiro qilgan. Rusça Vikipediyaga köra, Zagryajskiy 183…

+ Içki yonuv dvigatelining paydo bölişi traktorni yengilroq va qulayroq qildi. Inglizça Vikipediyaga köra, 1892-yilda Jon Froylix AQŞning Ayova ştatida benzinli traktor yasagan. [[m:211|Amerika Qöşma Ştatlari]]dagi «Hart-P…

+ ## Turlari

+ ÖzME traktorlarni yuriş qismiga köra ğildirakli va gusenitsali turlarga ajratadi. Gusenitsali traktorning tayanç yuzasi katta, tuproqqa bosimi kam, tuproq bilan yaxşi tişlaşadi; şu bois tortiş kuçi katta, kam sirpanadi v…

+ Vazifasiga köra qişloq xöjaligi va sanoat traktorlari farqlanadi. ÖzME'ga köra, qişloq xöjaligi traktorlari umumiy işlar (yer haydaş, ekiş, kultivatsiya, yiğim-terim), universal-çopiq (qator oralariga işlov beriş) va max…

+ ## Tuzilişi

+ Traktor ostov, dvigatel, transmissiya, yuriş qismi, boşqariş mexanizmi hamda iş va yordamçi jihozlardan iborat. Köpçilik traktorlarda dizel dvigateli örnatiladi. Transmissiya — tişlaşiş muftasi, uzatmalar qutisi, asosiy …

+ ## Özbekistonda

+ ÖzME'ga köra, Toşkent traktor zavodida 1967-yildan paxtaçilikka moslaştirilgan ğildirakli traktorlar işlab çiqarila boşlagan. Paxtaçilik traktorlarida odatda bitta oldingi va ikkita yetakçi orqa ğildirak böladi, bu ularg…