Trolleybus

+ Trolleybus (inglizça trolley — kontakt simi, aravaça va bus — avtobus) — köçalar ustiga tortilgan kontakt simlaridan ikkita ştanga («şox») orqali elektr toki oladigan, relssiz harakatlanuvçi şahar elektr transporti. Rusç…

+ ## Nomi

+ Rusça Vikipediyaga köra, söz ingliz tilidan kirgan. Bir talqinga köra, u amerikança «trolley» (tramvay vagoni) va «bus» (avtobus) sözlarining birikmasi bölib, ilk trolleybuslar jamoatçilik tomonidan avtobus bilan tramvay…

+ ## Tarixi

+ ÖzME'ga köra, trolleybus yaratiş böyiça işlar 19-asrning 80-yillarida Germaniyada olib borilgan va eng qiyin masala kontakt tarmoğidan tok oliş bölgan. Rusça Vikipediyaga köra, ilk trolleybusni nemis muhandisi Verner fon…

+ ÖzME'ga köra, trolleybuslar Yevropa mamlakatlarida muntazam ravişda 20-asrning 30-yillarida qatnay boşlagan. Rusça Vikipediyaga köra, SSSRda birinçi trolleybus yönalişi 1933-yilda Moskvada oçilgan; SSSR bu transport turi…

+ ## Tuzilişi

+ Köpçilik trolleybuslar ikki ökli, ikki yoki uç eşikli qilib işlab çiqariladi, yirik şaharlarda esa köp ökli bögimli modellar ham qöllanadi. ÖzME'ga köra, ularning dvigatel quvvati 120 kVt atrofida, kontakt tarmoğidagi ku…

+ Asosiy elektr jihozlariga özgarmas tok tortuv elektr dvigateli, şuningdek ventilyator, kompressor va yoritiş hamda signal tizimlarini ta'minlovçi generatorlarni aylantiruvçi yordamçi dvigatellar kiradi. Mexanik qism tran…

+ ## Afzallik va kamçiliklari

+ ÖzME'ga köra, trolleybus manyovrçanligi, şovqinsizligi va rels talab qilmasligi bilan tramvaydan ustun turadi, biroq kontakt simlarini osiş tizimi murakkabroq. Avtobusga nisbatan uning afzalligi — arzon elektr energiyasi…

+ ## Özbekistonda

+ [[m:572|Toşkent]]da trolleybus qatnovi 1947-yilda temir yöl vokzali — Eski Jöva yönalişi böyiça boşlangan. Rusça Vikipediyaga köra, birinçi yönaliş 5-noyabrda oçilgan va eski hamda yangi şaharni boğlagan. ÖzME 2004-yilda…